Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/2315 K.2020/2793

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ...ile davalı vekili Avukat ... ve asli müdahil asil ... geldi. Diğer asli müdahil vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece ıslahla arttırılan tutar da gözetilerek davanın kabulüne dair verilen karar, davalı iş sahibi vekilince temyiz edilmiştir.492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.).

Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.).

Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.).

Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.).

HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.Yapılan bu açıklamalar ve sözü edilen kurallar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davacı müflis yüklenici şirketi temsilen iflas idaresi tarafından dava değeri 399.845,92 TL gösterilip, adli yardım talepli olarak 04.08.2014 tarihinde açılan davada mahkemece adli yardım talebinin 08.08.2014 günlü tensip tutanağı ile reddi üzerine davacı müflis yüklenici şirket adına iflas idaresince 02.09.2014 tarihinde 25,20 TL başvurma harcı ve 1.535,30 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.560,50 TL harç yatırılmış;

yargılamanın devamı sırasında inşaat mühendisi ve mali müşavirden oluşan teknik bilirkişi heyetince düzenlenip, mahkemece hükme esas alınan 28.12.2018 günlü ek rapora göre 30.01.2019 ve 31.01.2019 günlü dilekçe ile toplam dava değerinin 35.009.079,66 TL'ye yükseltildiği belirtilerek 31.01.2019 tarihli sayman mutemedi alındı belgesi ile 50.000,00 TL tamamlama harcı yatırılmıştır.

Davacı müflis yüklenici şirketin ortağı ve yönetim kurulu başkanı olduğundan bahisle davaya müdahale talebinde bulunan dava dışı ...'nın 11.11.2014 günlü müdahale talebi mahkemece 15.12.2014 tarihli ara karar ile ''...Davacı müflis şirketin iflas idaresi tarafından temsil edildiği, müflis şirketin yönetim kurulunun veya başkanının temsil yetkisinin iflas idaresine geçtiği ve koşullarının oluşmadığı...'' gerekçesi ile reddedilmiş, dava dışı ...'nın 12.01.2015 ve 30.03.2015 tarihli müdahale talepleri konusunda ise olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiştir.

Buna rağmen mahkemece 08.02.2019 tarihli ara karar ile davaya asli ve fer'i müdahale talepleri reddedilen, müdahale isteminin reddinden sonra yapılan müdahale talepleri konusunda olumlu ya da olumsuz herhangi bir karar verilmeyen ve davada taraf olmayan dava dışı ... adli yardım talebinde bulunan asli müdahil sıfatıyla nitelendirilip, 03.02.2019 talep tarihli adli yardım dilekçesi kabul edilerek davacıya ıslahla arttırdığı tutar üzerinden alınması gereken noksan harç tamamlatılmadan, yargılamaya devam edilerek işin esası hakkında hüküm kurulmuş ise de;

yapılan işlem dosya kapsamına ve usule aykırı olmuştur.Bu durumda müflis yüklenici şirketi temsil eden davacı iflas idaresi memurunun mahkemeye verdiği 31.01.2019 tarihli dilekçesi ile 399.845,92 TL olan dava değerini 35.009.079,66 TL'ye çıkartmasına rağmen arttırılan kısmın tamamı için değil, bir kısmı üzerinden ve hangi tutara karşılık yatırdığını belirtmeksizin 50.000,00 TL harç yatırıldığı, yatırılan bu harcın arttırılan miktara göre eksik olduğu anlaşıldığından;

mahkemece davacı iflas idaresinin adli yardım talebi 08.08.2014 günlü tensip tutanağı ile reddedilip, yargılama aşamasında adli yardım talebinin reddine yönelik karar kaldırılmadığından ve müdahale talebi kabul edilmeyerek davada taraf haline gelmeyen dava dışı ...'nın 03.02.2019 tarihli talep dilekçesi üzerine davacının adli yardım talebinin kabulüne dair 08.02.2019 günü verilen ara karar yok hükmünde olduğundan, müflis şirketi temsil eden davacı iflas idaresinin ıslah dilekçesi ile arttırdığı toplam 35.009.079,66 TL'lik tutar için alınması gereken peşin nispi ilam harcının hesaplanıp,

492 sayılı Harçlar Kanunu 30. maddesi uyarınca davacıya noksan olan peşin ilam harcını yatırmak üzere sonraki celseye kadar süre verilmesi, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince noksan harçlar tamamlanmadıkça müteakip işlemler yapılamayacağından, şayet noksan harç ikmal edilirse işin esası incelenip hüküm kurulması; noksan harç yatırılmaz ise, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesinin son cümlesi ve 6100 sayılı HMK'nın 150.maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılması ve yasal süresi içinde noksan harç ödenip, davanın yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken;

kamu düzeninden olup, taraflarca ileri sürülmese dahi re'sen dikkate alınması gereken harç hususu gözden kaçırılarak eksik harç tamamlatılmadan işin esası incelenerek davanın ıslahla arttırılan miktar da dahil tam kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle davalı iş sahibinin bozma sebebine göre diğer temyiz itirazları incelenmeksizin, verilen hükmün harç yönünden bozulması uygun bulunmuştur.