Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/557 K.2019/1391

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen davalar, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit, istirdat, alacak talebine ilişkin olup, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davaların reddine dair verilen karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle hakedişe itirazın usulüne uygun yapılmış olması sebebiyle yüklenici adi ortaklık aleyhine kesinleşmediğinin anlaşılmasına göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı davasında davalı adi ortaklığın 16.04.2013 tarihinde düzenlenen sözleşme ile ... Mah. yol altyapı işlerinin yapımını üstlendiğini, düzenlenen kesin hakedişte davalının idareye 3.080.373,69 TL borçlu olduğunun anlaşılmasına rağmen idare aleyhine ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/1054 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, takibin kötüniyetli ve haksız olduğunu belirterek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, birleşen 2014/325 Esas sayılı davasında davalı yüklenici ile sözleşmenin 6360 sayılı Kanun gereği tüzel kişiliği sona eren ... Belediyesi arasında düzenlendiğini, bu süreçte

davalı şirketin alacağının devam edip etmediği, var ise ne kadar olduğuna ilişkin tespitlerde aksamalar olduğunu, yapılan çalışmalar neticesinde de belediyenin borcu olmadığının anlaşıldığı halde davalının ...

3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/1055 Esas sayılı takip dosyasında idare aleyhine takibe geçtiğini belirterek bu takipten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiş, birleşen 2015/21 Esas sayılı davasında onaylanan kesin hesap sonucuna göre davalı yüklenicinin belediyeye 3.169.994,69 TL borçlu kaldığının tespit edildiğini, gönderilen 28.10.2014 tarihli yazıları ile tespit edilen bu bedelin 15 gün içerisinde belediye hesabına yatırılmasının istendiğini, ancak yasal süresinde belediyeye yatırılmadığını, davalılar tarafından 12.11.2014 tarihli dilekçe ile itiraz edildiğini,

6360 sayılı Yasa ile davalı iş ortaklığının alacağı olan 1.844.877,11 TL'nin mahsup edilerek kalan 1.325.117,58 TL'nin davalı yüklenici adi ortaklıktan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı savunmasında ... Belediye ile aralarında düzenlenen sözleşmeye göre edimlerini yerine getirerek belediyeye teslim ettiklerini, yapılan işleri 11 ayrı hakediş raporuyla idareye onaylattıklarını, idarenin 10. hakediş raporuna gelinceye kadar her hakedişi süresinde ödediğini, idarece kendilerine tebliğ edilen eksik ve noksanların tamamlandığını, yapı denetim kontrol elemanları komisyon ve belediye başkanı tarafından onaylandığını, buna rağmen hakedişin yapılmadığından dolayı 10. geçici hakedişin ödenmediğini idareye borçlarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre davacı belediyenin 613.762,52 TL borçlu olmadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile davacının ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/1054 sayılı icra dosyasında 613.762,52 TL miktar itibariyle borçlu olmadığının tespitine, birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamına göre sözleşmenin davalı yüklenici adi ortaklık ile ... Belediyesi arasında düzenlendiği, belediyenin 6360 sayılı Yasa ile tüzel kişiliğinin sona ermesine kadar olan dönemde taraflar arasında 11 hakedişin düzenlendiği, işin davacı ...

Belediyesi'ne devrinden sonra belediye tarafından 12 nolu hakedişin düzenlenip 09.09.2014 tarihinde davalı yüklenici ortaklığa gönderildiği, davalının gönderilen hakedişi 25.09.2014 tarihinde itirazî kayıtla imzalayıp itiraz dilekçesini hakedişe eklediği, sonradan davacı idare tarafından işin geçici ve kesin kabullerinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki ihtilâf yapılan imalâta göre davalı yükleniciye fazla ödeme yapılıp yapılmadığı konusunda olup davalı yüklenicinin savunmaları da dikkate alındığında işin kesin hesabının çıkarılması gerekmektedir.

Yargılama sırasında mahkemece alınan birinci bilirkişi raporu değerlendirme yapmaksızın ve kesin hesap çıkartmadan 11 nolu hakedişi dikkate alarak sonucu ulaşmış, ikinci bilirkişi kurulu da 12 nolu hakedişi esas alarak kesin hakediş çıkartmaksızın yüklenicinin alacaklı değil borçlu olduğunu belirtmiş, üç ve dört nolu bilirkişi raporları da eksik belgeleri getirerek kesin hesabı çıkarmadıkları gibi teknik personel cezası uygulaması ile farklı değerlendirmeler yaptıklarından mahkemece HMK 281/3 maddesi gereğince sözleşme konusu işle ilgili iş sahibi idarede bulunan yazışmalar ve sözleşme ile ekleri,

yapılan işleri gösterir işlem dosyası ile ataşmanlar, yeşil defter ile tüm belgeler getirildikten sonra yeniden oluşturulacak konusunda uzman bilirkişi kurulu marifetiyle gerekirse mahallinde keşif de yapılarak tasfiye kesin hesabı çıkarılmak suretiyle asıl ve birleşen davalarda sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.