Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2020/3222 K.2021/2697

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hüküm davacı vekilince süresi dışında, davalı vekilince süresi içinde temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili talebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptâli istemiyle açılmış, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen hüküm taraf vekillerince temyiz olunmuştur.

Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Taraflar arasındaki sözleşme ve ek protokol kapsamında bakiye iş bedelinin tahsili talebiyle icra takibi başlatılmış, takibe yapılan itiraz neticesinde dava açılmıştır. Davalı vekili işin yarım bırakıldığını, yapılan imalâtın ayıplı olduğunu, SGK primlerinin davacı tarafından ödenmediğini, müvekkilinin fazla ödemede bulunduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece verilen ikinci kararın temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 07.01.2019 tarih 2018/3815 Esas, 2019/14 Karar sayılı ilamıyla, mahkemece yeniden alınacak bilirkişi raporu ile sözleşmede prim borçlarının da yüklenici tarafından üstlenildiği ve ayrıca yapı denetim bedelinin de götürü bedele dahil olduğu gözetilerek 100 birim üzerinden yapılan işin fiziki oranının tespit edilmesi, iş bedeli olarak kararlaştırılan 1.078.000,00 TL'ye fiziki oranın uygulanması ile hak edilen iş bedelinin tespiti sonucunda, ödenen bedel olan 868.823,00 TL'nin mahsubu ile bakiye iş bedeline hükmedilmesi gerektiğinden bahisle her iki taraf yararına karar bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm kurulmuştur.

1-Mahkeme hükmü davacı vekiline 12.11.2020 tarihinde tebliğ edilmiş, temyiz dilekçesi ise HUMK'nın 432. maddesinin 1. fıkrası hükmünde öngörülen 15 günlük yasal süre geçirildikten sonra davacı vekili tarafından 02.12.2020 tarihinde verilmiştir. Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay'ca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir. Bu nedenle davacı vekilinin temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de; mahkemece uyulan bozma ilamında, yeniden bilirkişi raporu alınması gerektiği belirtilmiş, ancak mahkemece ek rapor alınmakla yetinilmiştir.

Bozma ilamıyla, eksik ve kusurlu işlerin varlığının tespit edilerek fiziki oranının tespit edilmesi, ayrıca bu oran belirlenirken sözleşmede prim borçlarının da yüklenici tarafından üstlenildiği ve ayrıca yapı denetim bedelinin de götürü bedele dahil olduğu gözetilerek 100 birim üzerinden yapılan işin fiziki oranının tespit edilmesine işaret edilmesine rağmen ek raporda bu bedellerin miktarı ve yüzdesine ilişkin tespitler yapılmamıştır.

Bozma üzerine alınan ek raporda tek cümle ile yapılan işin oranının %87 olduğu belirtilmekle yetinilmiş, bu orana nasıl ulaşıldığına ilişkin hiç bir somut veri kullanılmamıştır.

Oysa daha önceki bozma ilamlarında, yapılan işin oranı belirlenirken eksik ve ayıplı işlemin ne kadar olduğu belirlenerek bunların dikkate alınması, SGK ödemelerinin yüklenici tarafından yapılacağı yapı denetim bedelinin yüklenici tarafından karşılanacağı gözönünde bulundurularak bunların da yüklenici tarafından yapılacak işler arasında olduğu dikkate alınarak fiziki oranın kurulması gerekmektedir.

Bu hususlara hiç değinilmeden ek rapor alınmış ve gerekçeli olarak itiraz edilmesine rağmen itirazlar da karşılanmadan hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. Oysa HMK'nun 281. maddesi gereğince tarafların itirazlarının karşılanması zorunludur. Mahkemece verilen karar aynı sebepten ikinci defa bozulmasına ve bozmaya uyulmasına karşın bozma gereği yerine getirilmeden, eksik incelemeye dayalı olarak ve usul hükümleri de gözardı edilerek karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş; önceki bozma ilamı doğrultusunda yeniden rapor alınarak eksik ve ayıplı işlerin, SGK prim borçlarının ve yapı denetim bedelinin de miktarları ve yüzde oranları belirtilerek ve bu konuda davalının raporuna karşı itirazları da değerlendirilmek suretiyle 100 birim üzerinden yapılan işin fiziki oranı tespit edilmeli, bulunan fiziki oranın taraflar arasında götürü olarak kararlaştırılan iş bedeli olan 1.078.000,00 TL'ye uygulanması sonucu belirlenecek hak edilen iş bedelinden, davalı tarafından yapılan 868.823,00 TL ödeme mahsup edilerek sonucuna göre hüküm kurmaktan ibarettir. Mahkemece uyulan ilama bozma ilamına uygun olmayan yetersiz bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın açıklanan nedenlerle tekrar bozulması uygun bulunmuştur.