Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2020/70 K.2020/923

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm davalı-birleşen dosyalar davacısı vekili, birleşen 2016/107 Esas sayılı davada davalı, birleşen 2016/188 Esas sayılı davada davalı, birleşen 2015/752 Esas sayılı davada davalı, birleşen 2016/187 Esas sayılı davada davalı, birleşen 2016/202 Esas sayılı davada davalı, birleşen 2014/555 Esas sayılı davada davalı vekillerince temyiz edilmiş, birleşen dosyalar davalıları ..., ..., ...

Mirasçıları vekillerince duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı ... vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... ve Avukat ... davalılar ... , ..., ... vekili Avukat..., davalılar ..., ..., ... vekili Avukat ..., davalı ... vekili Avukat ..., davalılar ... Mirasçıları ..., ..., ... ve davalı ... vekili Avukat ..., davalı asil ... geldi. Diğer davalı asiller ve vekilleri gelmedi.

Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Uyuşmazlık arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmış olup arsa sahibi tarafından açılan birleşen ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1998/852 Esas sayılı dosyası sözleşmenin feshi, müdahalenin menni ve tapu iptal tescil, bozma ilamından sonra arsa sahibi tarafından yükleniciden bağımsız bölüm satın alan kişilere karşı açılan ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/495 Esas, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/548 Esas, ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/727 Esas, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/494 Esas, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/187 Esas, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/202 Esas, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/189 Esas, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/511 Esas, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/379 Esas, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/655 Esas, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/729 Esas, ...

4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/107 Esas, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/196 Esas, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/201 Esas, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/107 Esas, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/188 Esas, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/752 Esas, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/697 Esas, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/555 Esas, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/730 Esas, ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/197 Esas, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/556 Esas sayılı dosyalar ise tapu iptâl tescil istemine ilişkin olup mahkemece ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/156 Esas sayılı dosyası kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1998/852 Esas sayılı dosyasında sözleşmenin feshine ve yüklenicinin inşaattan müdahalesinin mennine, birleşen ...

5. Asliye Hukuk Mahkemesi ‘nin 2014/495 Esas, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ‘nin 2014/548 Esas, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/727 Esas, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/494 Esas, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/729 Esas, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/556 Esas, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/197 Esas sayılı davalarda davanın reddine, birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/187 Esas, ...

3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/202 Esas, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/189 Esas, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/511 Esas, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/379 Esas, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/655 Esas, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/107 Esas, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/196 Esas, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/201 Esas, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/107 Esas, ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/188 Esas, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/752 Esas, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/697 Esas, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/555 Esas, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/730 Esas sayılı dosyalarında davanın kabulüne, dahili davalılar ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına dair karar birleşen dosya davacları arsa sahibi, birleşen ...

4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/107 Esas sayılı dosya davalısı ..., birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/655 ve 2016/188 Esas sayılı dosyalar davalıları ... mirasçıları, birleşen ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/752 Esas sayılı dosya davalısı ..., birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/187 Esas sayılı dosya davalısı ..., davalı ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/202 Esas sayılı dosya davalısı ..., birleşen ...

3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/555 Esas sayılı dosya davalılar ...mirasçıları tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/495 Esas sayılı bir dosyası bulunmadığı halde karar başlığında maddi hata sonucu birleşen dosya gibi gösterilmiş olması maddi hataya dayalı olup mahkemesince her zaman düzletilmesinin mümkün olmasına göre ...

3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/555 Esas sayılı dosya davalılar ...mirasçılarının, birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/187 Esas sayılı dosya davalısı ...’ın, davalı ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/202 Esas sayılı dosya davalısı ...’un tüm, birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/655 ve 2019/188 Esas sayılı dosyalar davalıları ... mirasçıları ile birleşen ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/752 Esas sayılı dosya davalısı ...’in aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı arsa sahibinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Birleşen ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/727 Esas sayılı dosyasında, davacı 01.10.2015 tarihli dilekçesi ile davadan feragat etmiştir. Bu durumda mahkemece birleşen ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/727 Esas sayılı dosyası hakkında feragattan ret kararı verilmesi gerekirken esasran ret kararı verilmesi hatalı olmuştur.

Birleşen ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/197 Esas sayılı davası hakkında mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu olan A blok 10 numaralı dairenin satın alma tarihi itibari ile yüklenicinin ileri fesih nedeni ile hakettiği belirtilen ilk 22 sırası içerisinde olmadığı, hükme esas alınan raporda 23. sırada bulunduğu ve bu nedenle yüklenicinin yaptığı imalatlar gereği bu dairenin tapusunu haketmediği anlaşılmakla davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi de doğru bulunmamıştır.

Birleşen ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/495, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/729 ve ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/556 Esas sayılı dosyalarında harç 59.325,00 TL değer üzerinden tamamlatıldığı halde davalıları yararına harcı tamamlanmayan 61.950,00 TL değer üzerinden fazla vekalet ücretine hükmedilmesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Birleşen ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/196 Esas sayılı dosyasında iki adet, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/511 Esas ve birleşen ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/379 Esas sayılı dosyalarında dörder adet bağımsız bölüm ile ilgili tapu iptâl tescil kararı verilmesine rağmen tek daire bedeli üzerinden davacı yararına eksik vekâlet ücreti verilmesi ve eksik karar harcı hesaplanması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

3-Birleşen ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/752 Esas sayılı dosyasında ... ile birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/188 Esas sayılı dosyasında ... mirasçılarının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Birleşen 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/752 Esas ve birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/188 Esas sayılı dosyalarında iptâline karar verilen bağımsız bölümlerin 59.325,00 TL üzerinden harcı tamamlatıldığı halde harcı yatırılmayan 61.950,00 TL üzerinden adı geçen dosya davalıları aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Açıklanan nedenlerle kararın ... ve ... mirasçıları yararına bozulmasına da karar verilmiştir.

4-Birleşen 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/107 Esas sayılı dosyasında davalı ...’ın temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 6099 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile değişik “Bilinen Adreste Tebligat” başlıklı 10. maddesi “Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır...”

Bu maddeye karşılık gelen 25.01.2012 tarih ve 28184 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 16. maddesinde “Tebligat öncelikle tebliğ yapılacak şahsın bilinen en son adresinde yapılır. Bilinen en son adresin tespitinde, tebliğ isteyenin beyanı, muhatabın veya diğer ilgililerin bildirimleri ya da mevcut belgeler esas alınır. Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır. Ayrıca başkaca adres araştırması yapılmaz...”

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 11.01.2011 tarih ve 6099 sayılı Kanun ile değişik 21/2 maddesinde “Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.” hükümleri bulunmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın “Hukukî Dinlenme Hakkı” başlığını taşıyan 27. maddesinde “(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukukî dinlenilme hakkına sahiptirler. (2) Bu hak a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, b) Açıklama ve ispat hakkını, c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini,içerir.” hükmü bulunmaktadır.

Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenme hakkı; davalının, usulüne uygun olarak duruşmalara davet edilmesini zorunlu kılar. Bir başka deyişle; mahkeme, davalıyı, savunma hakkı tanımak için usulüne uygun davet etmedikçe yargılamaya devam edip hükmünü veremez.

Davalıya, savunma hakkını kullanma imkânı verilmesi, davalıya, usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edilmesi ile olur. Usulüne uygun tebligatın amacı, davalıya savunma hakkının sağlanmasıdır.

Bu hükümlerle birlikte somut olay değerlendirildiğinde; 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21. maddesine göre bilinen son adrese tebligat çıkarılıp, tebliğin yapılamaması halinde Tebligat Kanunu’nun 21/son maddesi gereğince tebliğin yapılması gerekmekte olup, davalı ...’a daha önce Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesi gereğince tebligat çıkartılmadığı anlaşıldığından doğrudan Tebligat Kanunu’nun 21/2. maddesi ve gereğince yapılan tebligat usulüne uygun değildir. Açıklanan nedenlerle davalı ...’ın 6100 sayılı HMK’nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenme hakkının ihlal edildiği anlaşıldığından diğer temyiz itirazları incelenmeksizin hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir.

5-Birleşen ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/511 Esas sayılı doya davalısı ...’ın dosyada bulunan veraset ilamına göre dava açılmadan önce 05.07.2007 tarihinde öldüğü anlaşılmıştır. Dava tarihinden önce ölmüş olan kişiye karşı dava açılamaz. Çünkü ölümle kişilik sona ermiştir. Ölmüş kişiye karşı açılmış olan davaya, o kişinin mirasçılarına tebligat yapılmak suretiyle mirasçılarına karşı da devam edilemez.

04.05.1978 tarih ve 1978/4 Esas, 1978/5 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da; ölen bir kimse hakkında açılan davaya bakılmasına, davacı tarafın isteği üzerine mirasçılarının duruşmaya davalı olarak çağrılmalarına, yahut ıslah yolu ile kendilerinin davalı sayılmasına mevzuatımızın yer vermediği, bu nedenlerle mirasçılar hakkında ayrı bir dava açılmasının zorunlu olduğu, hak aramak durumunda bulunan davacının davasını açarken davalı olarak gösterdiği kimsenin hayatta olup olmadığını özenle araştırmasının ödevi olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda davacı arsa sahibi ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/511 Esas sayılı davası ile ölü kişiye karşı dava açmış daha sona da ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/379 Esas sayılı davasında ise ...'ın mirasçılarını davalı göstererek aynı taşınmaz için yeni bir dava açılmıştır. Birleşen davalar birbirinden bağımsız olup ayrı ayrı hüküm kurulması gerekmektedir. Bu durumda mahkemece ölü kişi hakkında açılan birleşen ...

4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/511 Esas saylı davası hakkında husumetten ret kararı verilerek mirasçılara karşı açılan birleşen ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/379 Esas sayılı davasında mirasçılara yönelik hüküm kurulması gerekirken bu husus üzerinde durulmadan ve ayrı ayrı hüküm oluşurmadan ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/511 Esas sayılı dava dosyası üzerinden mirasçılara yönelik hüküm kurulması da usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.