Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2020/865 K.2020/2608

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup ayıplı imalât nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararın giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.Dairemizin hükmüne uyulan 02.09.2015 gün 2014/2650 Esas 2015/4165 Karar sayılı bozma ilamında, olay özetlendikten sonra 818 sayılı BK 356 ve 357 ile 6098 sayılı TBK 471 ve 472. maddeleri uyarınca yüklenicinin iş sahibine karşı genel ihbar yükümlülüğünü yerine getirmememiş olması halinde doğacak sonuçlardan sorumlu olacağı ve bedele hak kazanamayacağından, yüklenicinin sözleşme konusu çekiçlerdeki derinliklerin davacı iş sahibi tarafından artırılıp artırılmadığı,

iş sahibinin talimatı ile ya da talimatı olmaksızın yüklenici tarafından teknik resme aykırı olarak artırılıp artırılmadığı araştırılıp tırnak derinliklerinin teslimden sonra davacı tarafça artırıldığının anlaşılması halinde kırılma ile bundan doğan zararlardan davacı sorumlu olacağından davanın şimdiki gibi reddine karar verilmesi,

iş sahibinin talimatı ile ya da talimatı olmaksızın yüklenici tarafından derinlikleri artırıldığının saptanması halinde davalı yüklenici genel ihbar mükellefiyetini yerine getirmemek ve sözleşmeyi aykırı imalât yapmak suretiyle doğan zarardan sorumlu olacağından sonucuna uygun bir karar verilmesi gereğine işaret edilmiştir.

Ayrıca davacı tarafından dava dilekçesinde uğranılan zararlar nedeniyle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak nedeniyle 150.000,00 TL maddi tazminat talep edilmiş, bu zararların nelerden ibaret olduğu ve her bir zarar kalemi için ne miktarda tazminat istenildiği davacıya HMK'nın 31 ve HUMK'nın 75. maddelerinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında davacıya açıklattırılmamıştır.Sözleşmenin yapıldığı 16.11.2009 tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 357/son ve davadan sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK 472/son maddesinde eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek

bir durum ortaya çıkarsa yüklenicinin iş sahibine bu durumu hemen bildirmek zorunda olduğu aksi takdirde bunun sonuçlarından sorumlu olcağı kabul edilmiştir.

Davalı yüklenici işinin ehli olup basiretli bir tacir olarak sözleşme ve eki teknik resimlerde tırnak derinliği olması gerekenden fazla gösterilmiş ise özen borcu gereği sözleşme ve teknik resme uyularak imalât yapılması halinde çekiçlerin kırılıp iş sahibine zarar vereceği ve üretim kaybına uğranacağını bilmesi gerektiğinden, sözleşme ve teknik resimde belirtilen derinlikte imalât yapması halinde oluşacak sonuçlar konusunda davacı iş sahibini uyarmak zorundadır.

Dosya kapsamında davacı yüklenicinin bu şekilde ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiği ileri sürülüp ispatlanmamıştır.

Mahkemenin yüklenici tarafından eserin iş sahibine tesliminden sonra iş sahibinin çekiçlerdeki tırnak derinliklerini artırmadığı bir kısım tırnak derinliklerini düzelterek kullandığı kabul ve gerekçesine karşı tarafların bir itiraz ve temyizi de bulunmamaktadır.Bu durumda mahkemece, öncelikle davacı iş sahibine hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında, talep ettiği 150.000,00 TL maddi zararından, hangi zarar kalemi için ne miktarda talepte bulunduğu hususunda, açıklama dilekçesi vermek üzere süre verilip gerekli açıklama yaptırıldıktan sonra,

davalı yüklenici teknik resimdeki derinlikle yapılması halinde eserin gereği gibi meydana getirilmesini tehlikeye düşüreceği ve iş sahibinin eserden beklediği yararı sağlamıyacağını iş sahibine bildirmemesi nedeniyle, BK 356-357 ve dava tarihinden sonra yürürlüğe giren TBK 471 ve 472 maddeleri gereğince bundan doğan zararlardan sorumlu olacağından, mahkemece davacının bu nedenle uğradığı zarar ve miktarı konusunda, uzman teknik bilirkişiden gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp, davacının vereceği açıklama dilekçesindeki talep ve açıklamaları da dikkate alınıp, değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken,

davacı yüklenicinin işinin ehli ve basiretli bir tacir olarak genel ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği gözden kaçırılarak, eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.