Yargıtay 16. Ceza Dairesi E.2016/432 K.2016/1902

Silahlı çete mensuplarına yardım suçundan sanık ...'in 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 169, 59/2, 31 ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 5. maddeleri gereğince 3 yıl 9 ay ağır hapis cezası ile cezalandırılmasına dair ...Devlet Güvenlik Mahkemesinin 10.06.1999 tarihli ve 1999/30 esas, 1999/108 karar sayılı kararının kesinleşmesine müteakip hükümlü müdafii tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin... Ağır Ceza Mahkemesinin 22.07.2013 tarihli ve 2013/459 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair ... Ağır Ceza Mahkemesinin 19.09.2013 tarihli ve 2013/283 Değişik İş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre, sanık müdafii tarafından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa 6459 sayılı İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü Bağlamında Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile eklenen geçici 2. madde gereğince yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulmuş olup, mahkemece talebin 5271 sayılı Kanuna eklenen geçici 2. madde kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle reddine karar verilmesine müteakip mercii ...

Ağır Ceza Mahkemesince de itirazın reddine karar verilmiş ise de, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 311. maddesinin 1. fıkrasının f bendinde, ceza hükmünün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin ve hükmün bu aykırılığa dayandığının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması halinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulabileceği, 2. fıkrasında ise, birinci fıkranın (f) bendi hükümlerinin,

04.02.2003 tarihinden sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurular üzerine verilecek kararlar hakkında uygulanabileceğinin düzenlendiği, 5271 sayılı Kanuna eklenen geçici 2. maddede ise, ''İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle bir ceza hükmünün verildiğini tespit eden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararlarından, 15.06.2012 tarihi itibariyle Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi önünde denetlenmekte bulunanlar bakımından bu Kanunun 311. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uygulanmaz.

Bu durumda olanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde yargılamanın yenilenmesi

talebinde bulunabilirler” hükmü yer almakta olup, ... Ağır Ceza Mahkemesince, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararının 15.06.2012 tarihi itibariyle Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi önünde denetlenmekte bulunup bulunmadığı araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilerek, itirazın bu yönden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 28.10.2015 gün ve 94660652-105-35-6020-2014- E. 22228/70233 sayılı yazılı istemlerine müsteniden ihbar ve mevcut evrak dairemize gönderilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

I) Olay:

...

Devlet Güvenlik Mahkemesinin 10.06.1999 tarihli 1999/30 esas, 1999/108 karar sayılı kararıyla silahlı çete üyelerine yardım suçundan yargılandığı davada hükümlünün 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 169, 59/2, 31 ve 3713 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca 3 yıl 9 ay ağır hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, mahkumiyet kararının Yargıtay 9. Ceza Dairesi tarafından 02.12.1999 tarihli ve 1999/1309 esas, 1999/3810 karar sayılı karar ile onanarak kesinleştiği, hükümlü müdafiinin 01.06.2000 tarihinde hükümlünün ''adil yargılanma hakkı'' ihlal edildiği gerekçesiyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruda bulunduğu,

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 15.07.2005 tarih, 61650/00 sayılı kararı ile AİHS'nin 6/1. maddesinin ihlal edildiği gerekçesiyle hükümlü lehine tazminata hükmettiği, 15.10.2005 tarihinde bu kararın kesinleştiği, hükümlü müdafiinin 17.06.2013 tarihinde bu karara dayanarak yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunduğu, talebin, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin 22.07.2013 tarihli kararıyla, "bu konuda mahkemelerince 05.07.2006 tarih, 2006/750 değişik iş sayılı kararla,'' "kanunda belirtilen süreler yönünden gerekli şartların oluşmadığı ''gerekçesiyle ret kararı verildiği anlaşıldığından, reddolunduğu, karara karşı hükümlü müdafiince 03.09.2013 tarihli dilekçe ile yapılan itirazın da ... Ağır Ceza Mahkemesinin 19.09.2013 tarihli ve 2013/283 Değişik İş sayılı kararı ile reddolunduğu anlaşılmıştır.

II)Kanun yararına bozma istemine ilişkin uyuşmazlığın kapsamı: 5271 sayılı Kanunun geçici 2. maddesi uyarınca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararının, 15.06.2012 tarihi itibarıyla Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi önünde denetlenmekte bulunup bulunmadığı araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilerek, itirazın bu yönden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesine dair ... Ağır Ceza Mahkemesinin 19.09.2013 tarihli ve 2013/283 değişik iş sayılı kararı yerinde olmadığından 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istemine ilişkindir. III) Hukuksal Değerlendirme:

5271 sayılı CMK'nın 311/1-f maddesinde "ceza hükmünün Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararı ile tespit edilmi ş olması" hususu bir yargılamanın iadesi nedeni olarak kabul edilmiş, aynı Kanun maddesinin 2. fıkrasında ise bu tür başvurular bakımından engel nitelikteki tarih aralığı öngören bir düzenleme getirilmiştir.

Ancak, 30.04.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü Bağlamında Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 21. maddesi ile 5271 sayılı CMK'ya eklenen geçici 2. madde ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararlarından 15.06.2012 tarihi itibariyle Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi önünde denetlenmekte bulunanlar, 5271 sayılı CMK'nın 311/2. maddesi ile öngörülen engel nitelikteki tarih aralığının kapsamı dışına çıkarılmıştır.

Somut olayda, hükümlü müdafii 01.06.2000 tarihinde İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin ihlal edildiği iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmuş ve Mahkeme 15.07.2005 tarihinde, sözleşmenin ihlal edildiğini kararlaştırmıştır. Buna göre, hükümlü hakkındaki AİHM kararının, başvuru ve karar tarihleri bakımından, kanunda öngörülen yargılamanın yenilenmesi talebine engel nitelikteki tarih aralığının kapsamı dışına çıktığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, hükümlü hakkında kesinleşen hükümle sonuçlanmış davanın, hükümlü lehine olarak yargılamanın yenilenmesi yoluyla tekrar görülebilmesi için, ayrıca hükümlü hakkındaki kesinleşmiş AİHM kararının 15.06.2012 tarihi itibarıyla Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi önünde denetlenmekte bulunanlar arasında olup olmadığının saptanması gerekmektedir.

Mahkemece bu husus araştırılıp tespit edilmeden yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verildiğinin anlaşılması karşısında, itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, hatalı gerekçe ile itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden, anılan kararın kanun yararına bozulmasına karar verilmesi uygun görülmüştür.