Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2005/7910 K.2005/5331

1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 45 ]

3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 14 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde ol-duğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında 363 ada 25 parsel sayılı 7898.25 metrekare yüzöl-çümündeki taşınmaz Resul kulanımında olduğu belirtilerek tapu kaydı ve ifraz nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı Resul vekilleri, yasal süresi içinde irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne ve çekişmeli parselin davacı Resul adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu yararına tahsis edilen veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ya da yasalar gereğince Devlete intikal eden yerlerle ilgisinin bulunmadığı, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun zilyetlikle mülk edinme şartlarının davacı taraf yararına gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Tesbite esas olan ve davalı Hazine'nin dayanağını oluşturan tapu kaydına dayanılarak çok sayıda parselin tesbitinin yapıldığı ve bu parsellerin halen davalı olduğu, celp ve tetkik edilen belgelerden anlaşılmaktadır. Tapu kaydının kapsamının doğru olarak belirlenmesi, yargılamanın kısa zamanda, en az masrafla ve en doğru şekilde sürdürülüp sonuçlandırılabilmesi için bu davaların birleştirilmesinde zaruret bulunmaktadır.

Mahkemece davaların birleştirilmesi gereği nazara alınmadan yargılamanın sürdürülüp sonuçlandırılması usul ve yasaya aykırıdır.

Ayrıca tesbite esas olan ve Hazine'nin dayanağını oluşturan tapu kaydının mahalline yeterli şekilde uygulanıp kapsamının belirlenmemesi, yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen tapu kaydındaki hudutların tesbiti için taraflara tanık dinletme imkanının sağlanmaması, taşınmazın yasalar gereğince Devlete intikal eden yerlerden olup olmadığı hususunda yeterli araştırmanın yapılmaması, taşınmazın niteliğiyle ilgili olarak uzman ziraat mühendisinden rapor alınmaması, Hazine ile Belediye Başkanlığı arasında cereyan ettiği belirtilen dava dosyasının getirtilip uygulamada bu dosyadan istifade edilmemesi de usul ve yasaya aykırıdır.

Eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez. Doğru sonuca varılabilmesi için; öncelikle tesbite esas olan tapu kaydının uygulandığı parsellerle ilgili tüm dava dosyaları birleştirümeli, birleştirilen dosyalardaki taşınmazları kenardan çevreleyen komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan belgelerle Hazine ve Belediye Başkanlığı arasında cereyan eden dava ile ilgili dosya getirtilip bundan sonra mahallinde keşif icra olunmalıdır.

Arazi başında icra edilecek keşif sırasında tesbite esas olan tapu kaydı ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup hudutları yerel bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, yerel bilirkişiler tarafından gösterilemeyen hudutların belirlenmesi için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bilirkişi ve tanıklar tarafından zeminde gösterilen hudutlar haritasında teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, Hazine ve Belediye arasında cereyan eden dava dosyasındaki ilam ve ekleri yerel bilirkişiler yardımı ve teknik bilirkişi aracılığıyla uygulanıp kapsamı belirlenmeli,

tesbite esas olan tapu kaydının kapsamını belirlemede bu dosyadan istifade edilmeli, arazi başında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, kamu orta malı niteliğinde mer'a olup olmadığı,

yasalar gereğince Devlete intikal eden yerlerden bulunup bulunmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beraberde götürülecek teknik bilirkişilerden uygulanan tapu kaydının kapsamını, taşınmazların Asliye Hukuk Mahkemesinde cereyan eden dava dosyasındaki ilama göre konumlarını belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, uzman ziraat mühendisinden arazinin niteliğiyle ilgili ayrıntılı rapor alınmalı,

yargılama sırasında toplanan delillerin tutanağın edinme sebebi sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tesbit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı ve özellikle tesbite esas olan tapu kaydının ne suretle bu yere uyduğu hususunda bilgileri alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.