Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2006/3135 K.2006/4613

Taraflar arasında genel kadastro ile oluşan tapunun, tapu kaydına dayanarak açılan iptali davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

“Öncelikle 23 parsel sayılı taşınmazın maliklerinin davaya dahil edilmesi, taraf tapularının ve komşu parsel tapularının yöreyi iyi ... üç yerel bilirkişi aracılığıyla yeniden uygulanması, davalı tapusunun çekişmeli taşınmaza uymadığı anlaşıldığında nereye ait olduğunun saptanması, tapuların tesis tarihinden beri çekişmeli taşınmazın davalıların zilyetliğinde bulunma nedeninin açıklığa kavuşturulması, Hazine’nin dayandığı tapu kaydının nizalı taşınmaza uyduğu ve davalıların tapusunun uymadığının anlaşılması halinde Hazine tapusuna miktarıyla geçerli kapsam tayin edilmesi,

... memuru veya harita mühendisi yeteneğini taşıyan 3 uzman bilirkişiden keşfi izleme olanağı sağlayan ve olursa önceki raporlarla çelişkinin neden ileri geldiğinin açıklattırılması” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; çekişmeli 222 ada 20, 22 ve 23 parsel nolu taşınmazların bilirkişi kurulunun kırmızı boya ile sınırlarını belirttiği, “B”, “C”, “C” harfleri ile gösterilmiş oldukları 766 metrekarelik taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile aynı numara ve parsel adı altında tapuya tesciline, “A” harfi ile gösterilen ve zeminde yol olarak görünen kırmızı boya ile çevrelenmiş yerin yol olarak tesbitine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine ve davalı ..., ... ve ... ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece 222 ada 20, 22, 23 numaralı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile teknik bilirkişi tarafından düzenlenen krokide "B", "C", "C", harfleriyle gösterilen 766 metrekarelik bölümün aynı parsel numarası altında tesciline, krokide “A” harfiyle gösterilen ve kırmızı boya ile çevrilen yerin yol olarak tesbitine karar verilmiş ise de; araştırma, inceleme ve uygulama yetersiz değerlendirme dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozmaya uyulmakla taraflar yararına usüli müktesap hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için Yargıtay bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamında Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kaydının usulüne uygun olarak kapsamının belirlenmesi, kaydın kapsamı belirlenirken gayri sabit hudutlu olması nazara alınarak miktarına değer verilmesi, kapsam belirlemesi sırasında komşu parsel tutanak ve dayanaklarından yararlanılması, davalıların zilyetliğinin nedeni üzerinde durulup hangi

tarihte başladığı ve ne şekilde sürdürüldüğünün açıklığa kavuşturulması ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmesi gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma gerekleri yerine getirilmemiş, Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kaydı bozma ilamında işaret edildiği gibi uygulanıp kapsamı belirlenmediği gibi uygulamada komşu parsel tutanak ve dayanaklarından yararlanılmamış, davalıların zilyetliğinin nedeni üzerinde durulmadan hüküm kurulmuştur.

Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle hükmüne uyulan bozma ilamında işaret edildiği gibi Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kaydı yerel bilirkişiler yardımı ve teknik bilirkişi aracılığı ile uygulanıp kapsamı belirlenmeli, kaydın kapsamı belirlenirken komşu parsel tutanak ve dayanaklarından yararlanılmalı, teknik bilirkişilere kaydın kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu,

kime ait olduğu kimden nasıl intikal ettiği ve kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Bozmaya uyulduğu halde bozmada işaret edildiği şekilde araştırma yapılmadan hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi bozma ilamında işaret edildiği üzere 23 numaralı parsel maliki ... ve ... davaya dahil edildikleri halde bu şahısların karar başlığında gösterilip kararın kendilerine tebliğ edilmemesi, 21 numaralı parselin ifrazı ile oluşan 24 numaralı parsel hakkında hiç hüküm kurulmaması, teknik bilirkişinin krokisinden "B", "C" ve "D" harfleri ile gösterilen bölümler olduğu halde kararda bu bölümlerin "B", "C", "C" olarak gösterilmesi,