Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2006/5920 K.2007/217

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden ... vekili Avukat ...geldi. Aleyhine temyiz istenilen taraftan gelen olmadı Gelen tarafın yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 158 ada 3 parsel sayılı 2.189.64 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malikhanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacı tarafından davalı aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan Men'i müdahale davası davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesinde çekişmeli parsel tutanağı ile dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ve çekişmeli parselin yayla olarak sınırlandırılarak özel siciline yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın kamu orta malı niteliğinde kadim yayla olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir. Yaylalar, bir yada birkaç köy, kasaba, şehir halkının hayvanlarının yaz mevsiminde kaldıkları, hayvanların otlamasına elverişli, bu amaçla tahsis edilmiş veya kadimden beri bu biçimde kullanılagelmiş yüksek arazi parçalarıdır.

Yaylaların mülkiyeti Devlete, kullanım hakkı köy, kasaba yada şehir halkına aittir. Kadim kullanım ise başlangıcı belli olmayan bir tarihten itibaren kullanımı ifade etmektedir. Yaylaların mülkiyeti Devlete ait olmakla Hazine’nin davaya dahil edilmesi gerekmektedir.

Bir arazi parçasının kamu orta malı niteliğinde yayla olarak kabul edilebilmesi için o yerin ya kamu yararına yayla olarak tahsis edilmesi ya da kadimden beri yayla olarak kullanılması, toprak yapısı ve bitki örtüsünün ise hayvan otlatmaya elverişli bulunması gerekir. Yayla araştırmasının, davada yararı bulunmayan çevre köylerden seçilecek yaşlı, ehil yerel bilirkişi ve tanıklar aracılığı ile yapılması zorunludur.

Mahkemece, Hazine davaya dahil edilmemiş, uzman ziraatçi bilirkişi vasıtası ile taşınmazın niteliği araştırılmamış, yörede orman kadastrosu yapıldığı anlaşıldığı halde taşınmazın öncesinin orman olup olmadığı üzerinde durulmamıştır. Dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar davacı yada davalı tarafın yer aldığı köyler halkından seçilmiştir.

Diğer taraftan beyanına başvurulan yerel bilirkişi ve tanıklar çekişmeli taşınmazın öncesinin boşluk olduğunu yaklaşık son 50 yıldır çeşitli yerlerden insanların buraya hayvan otlatmak için geldiklerini, bahçe ve mesken olarak da kullanmaya başladıklarını söylemektedirler. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yöreye ait bir tahsis kararının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşabilmek için Hazine davaya dahil edilmeli, davada yararı bulunmayan çevre köyler halkından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu aracılığıyla mahallinde yeniden keşif icra edilmeli, yapılacak keşifte taraflarca bildirilecek ve davada yararı bulunmayan çevre köyler halkından seçilecek tanıklar dinlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmaz ve çevresinin kadimden beri kullanılan kamu orta malı niteliğinde yayla olup olmadığı,

taşınmaz üzerindeki zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş biçimi hakkında ayrıntılı bilgi alınmalı, orman bilirkişisi aracılığıyla orman tahdit haritaları uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin orman olup olmadığı araştırılmalı, ziraatçi bilirkişiden çekişmeli taşınmazın ve çevre parsellerin niteliği hususunda gerekçeli rapor alınmalı, komşu parsellere ait kesinleşen tesbitler gözönünde bulundurulmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.