Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2007/575 K.2007/711

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 103 ada 175 parsel sayılı 3159.40 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde harici satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Yargılama sırasında Hazine temsilcisi davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; müdahil Hazine davasının kabulüne ve çekişmeli parselin mer'a olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı ... mirasçısı ... ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece dayanak tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsamadığı ve çekişmeli taşınmazın kadim mera olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Dayanak tapu kaydının 1951 yılında iskanen oluşturulduğu anlaşılmakla tesisine esas iskan kayıtları ve özellikle haritası celbedilip uygulanmamıştır.

1945 yılında iskanen oluştuğu anlaşılan komşu 103 ada 174 parsel dayanağı tapu kaydı kuzey hududunda köy merası okumakta, 1951 yılında iskanen oluşan dayanak tapu kaydı da güney hududunda 103 ada 174 parselin iskan maliklerinden ... ve ...'i okumaktadır. Batıdaki 52 parsel sayılı taşınmaza ait tutanak örneği ve varsa dayanağı kayıt getirtilmediği gibi kuzeydeki 101 ada 53, 56 ve 61 parsel sayılı taşınmazların dayanağı vergi kayıtları da getirtilip usulen uygulanmamıştır.

Ayrıca, taşınmazla ilgili mera araştırması yapılması gereği anlaşıldığı halde, meralarla ilgili uyuşmazlıklarda mahalli bilirkişi ve tanık tespiti usulüne de uyulmamıştır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; çekişmeli taşınmaza revizyon gören tapu kaydının tesisine ilişkin tüm belgeler ile krokisi, tüm komşu parsellerin onaylı tutunak örnekleri ve dayanakları kayıtlar ile varsa mera tahsisine ilişkin tüm kayıtlar ilgili merciilerinden celbedilip dosya içine alındıktan sonra, mahallinde komşu köylerden ve davada yararı olmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilerek mahalli bilirkişiler ve taraf tanıkları huzuru ile keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte dayanak tapu kaydının sınırları ve diğer bilgileri tek tek okunmak suretiyle mahalline uygulanmalı, bilinemeyen sınırlar için taraflara tanık dinletme imkanı tanınmalı, uzman ziraat bilirkişisi ve fen bilirkişisinden rapor alınmalı, taşınmazın geçmişte ve durumda bulunduğu, hangi sınırlarla kullanıldığı, hangi tarihten beri ve nasıl zilyet edilmeye başlandığı, öncesinin kadim mera olup olmadığı, kısmen veya tamamen iskanen oluşmuş dayanak tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı,

geçmişte üzerinden başka yol geçip geçmediği gibi uyuşmazlığın çözümüne yardımcı olacak hususlar tek tek sorulup saptanmalı ve uzman fen bilirkişisinden keşfi izlemeye olanak verir rapor alınmalıdır.

Varılacak sonuca göre, tarafların iddiaları yönünden araştırma yapılmalı, tespitte uygulanan tapu kaydındaki payların ne durumda bulunduğu, ... terekesinin taksim edilip edilmediği, taşınmazın müstakilen ... payına düşüp düşmediği, satışa konu yerin neresi olduğu, ...'ün tek başına tasarrufta bulunup bulunamayacağı, satışın geçerli olup olmadığı hususları tek tek sorulup saptanmaya çalışılmalı, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.