Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/4523 K.2008/4939

Mal beyanında bulunmamak eyleminden borçlu ...'nın 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 337. maddesi gereğince 10 gün disiplin hapsi ile cezalandırılmasına dair. ... İcra Mahkemesinin 12/07/2007 tarihli 2007/547-1296 sayılı kararını müteakip, sanık tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 23/3 maddesi gereğince davaya bakacak hâkimin görevlendirilmesi için dosyanın....

Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesi üzerine, 5271 sayılı Kanun'un 23/3.maddesi gereğince yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hakimin aynı işte görev alamamasının aynı Kanun'un 30. maddesi kapsamında çekinmesi olarak kabul edilemeyeceğinden bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair, ....Ağır Ceza Mahkemesinin 11/12/2007 tarihli 2007/523 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Yargılamaya katılamayacak hâkim" kenar başlıklı 23. maddesinin 3. fıkrasındaki "Yargılamanın yenilenmesi hâlinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz."

Aynı kanunun "Hâkimin çekinmesi ve inceleme mercii" kenar başlıklı 30. maddesinin 2 ve 3. fıkralarındaki "Hâkim, yasaklılığını gerektiren sebeplere dayanarak çekindiğinde; mercii, bir başka hâkimi veya mahkemeyi davaya bakmakla görevlendirir. Hâkim, tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebepler ileri sürerek çekindiğinde, mercii çekinmenin uygun olup olmadığına karar", verir. Çekinmenin uygun bulunması halinde, davaya bakmakla bir başka hâkim veya mahkeme görevlendirilir."

Şeklindeki düzenlemeler karşısında, yargılamanın yenilenmesi hâlinde, önceki yargılamada görev alan hâkimin aynı işte görev alamayacağından, çekinmesinin uygun olup olmadığına karar verilmesi gerektiği dikkate alınmadan, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemekle anılan kararın 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309.maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 01.04.2008 gün ve 2008/18772 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay C.Başsavcılığının 07.05.2008 gün ve K.Y.B.2008/82311 sayılı tebliğnamesiyle talep edilmiş olmakla,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Yenileme isteminin kabule değer olup olmadığı kararı ve mercii” başlıklı 318. maddesinin 1. fıkrasında “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.”, aynı Kanun’un “Yargılamaya katılamayacak hakim” başlıklı 23. maddesinin 3. fıkrasında da, “Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hakim, aynı işte görev alamaz.” hükümlerini içermektedir.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 23. maddesi hakkında Komisyon Gerekçesi, “Tasarının 24. maddesine, yargılamanın yenilenmesi talebi halinde de, önceki yargılamada görev yapan hakimin aynı işte görev alamayacağı şeklinde üçüncü fıkra eklenmiştir.

Böylece, aynı uyuşmazlık hakkında daha önce kanaatini belirtmiş olan hakimin daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek, hakim tarafsızlığı bu yönüyle de sağlanmak istenmiş ve 23. madde olarak kabul edilmiştir.” şeklinde açıklanmıştır.

Yine 5271 sayılı CMK’nun 30.maddesinin 2 ve 3.fıkralarındaki “Hakim, yasaklılığını gerektiren sebeplere dayanarak çekindiğinde;mercii,bir başka hakimi veya mahkemeyi davaya bakmakla görevlendirir.Hakim tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebepler ileri sürerek çekindiğinde,mercii çekinmenin uygun olup olmadığına karar verir.Çekinmenin uygun bulunması halinde,davaya bakmakla bir başka hakim veya mahkeme görevlendirilir” hükümleri karşısında, Ağır Ceza Mahkemesince çekinmenin uygun olup olmadığına karar verilmesi gerekirken,bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi isabetsizdir.