Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/5918 K.2008/5247

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 158 ada 5 parsel sayılı 567,35 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 3. derece arkeolojik sit alanı içerisinde kaldığı ve zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ... yasal süresi içinde tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne ve çekişmeli parselin davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece keşif yapılmaksızın çekişmeli taşınmazın 3. derece arkeolojik sit alanı içerisinde kaldığı, ev ve arsa niteliğinde bulunduğu ve zilyetlikle mülk edinme koşullarının davacı taraf yararına gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; davacının dayandığı tapu kaydı ve sit haritası keşif mahallinde uygulanmamış, çekişmeli taşınmazın tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı, sit alanında olup olmadığı belirlenmemiş, taşınmazın niteliği, zilyetlik durumu usulünce araştırılmamıştır.

Taşınmaz hukukuna ilişkin ihtilaflarda bu yönleri aydınlatmaya elverişli keşif yapılmadan sırf iddianın öne sürülüş şekline göre hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca varılabilmesi için çekişmeli taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında fen ve arkeolog bilirkişileri aracılığı ile arkeolojik sit haritası, davacının dayanağı tapu kaydı uygulanmalı, davacının dayandığı tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uyup uymadığı, çekişmeli taşınmazın arkeolojik sit alanında kalıp kalmadığı, taşınmazın niteliği hususunda uzman ziraat bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, ne durumda bulunduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, tespite aykırı sonuca varıldığı takdirde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, bundan sonra bütün deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.