Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/6764 K.2008/6989

Taraflar arasında genel kadastro ile oluşan tapunun, tapu kaydına dayanarak açılan iptali davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Yargıtay bozma ilamında özetle; "Kararda 103 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmaz malikleri de gösterilmek suretiyle ve bu parseller hakkında da araştırma yapılarak olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, mahallinde yapılan keşif ve uygulama ile davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydının çekişmeli taşınmazları kapsamadığı doğru olarak belirlenmiş ise de davalılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap şartlarının oluşup oluşmadığı yönünden yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli bulunmamaktadır. Davanın niteliği itibariyle bu konudaki iddalarını ispat külfeti davalı tarafa düşmektedir.

Bu durumda çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin tutanakları ile dayanağı olan kayıt ve belgeler getirtilip dosya keşfe hazır hale getirildikten sonra, mahallinde davalı tarafın zilyetlik tanıkları, yerel bilirkişi kurulu, ziraatçı bilirkişi kurulu ve tespit bilirkişileri aracılığı ile yeniden keşif icra edilmelidir.

Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri ve zilyetlik tanıklarından, zilyetliğin sürdürülüşü ile ilgili olarak, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, öncelerinin orman, mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği,

imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait tutanaklar ve dayanakları olan kayıtlar ile denetlenmeli, uzman ziraat mühendisleri kurulundan; önceki keşif sonucu dosyaya ibraz edilen ziraat bilirkişi raporundaki bulgular da değerlendirilerek,

taşınmazın niteliği hususunda, çekişmeli taşınmazların toprak yapısı ile komşu parsellerin toprak yapısı da mukayese edilmek suretiyle, taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen sınırlamalar da gözönüne alınarak, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmelidir.