Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/8552 K.2008/8382

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 162 ada 86 parsel sayılı 323.99 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Toprak Tevzi Komisyonu çalışmaları sonunda oluşan tapu kaydı, haricen satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... oğlu ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... vekili, yasal süresi içinde tapu kaydı ve kesin hükme dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli parselin davalı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazın tespiti 01.08.1960 tarih 1427 numaralı tapu kaydı ve haricen satın alma nedeniyle davalı adına yapılmış, davacı aynı tapu kaydına ve kesin hükme dayanarak dava açmıştır.

Sulh Hukuk Mahkemesinin 28.08.1989 tarih 1988/67 esas-1989/115 sayılı ilamı ile davalının bayii olan ... ...'ın 01.08.1960 tarih 1427 numaralı tapu kaydının kapsamında kalan taşınmaza müdahalesinin men'ine karar verilmiş olup, sözü edilen tapu kaydı halen davacı ... adına kayıtlıdır.

Mahkemece, dayanak tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uygulanabildiği ancak, davacının dayanağını oluşturan Sulh Hukuk Mahkemesi ilamının çekişmeli taşınmazı kapsamadığı ve davalı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 13/B-b maddesinde düzenlenen edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; çekişmeli taşınmazın, tespitin ve davacının dayanağını oluşturan tapu kaydının kapsamında kalıp kalmadığı, kapsamında kalıyorsa çekişmeli taşınmaz üzerinde davalı ve öncesinde bayileri yararına haricen satın almak suretiyle edinme koşullarının oluşup oluşmadığı ile davacı ve davalının bayi ... ... arasında görülen anılan davanın taraflar arasında dikkate alınıp alınmayacağı hususlarındadır.

Dosya ekinde bulunan Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 28.08.1989 tarih 1988/67 esas, 1989/115 karar sayılı dosyasında davacı ...’un davasının kabulü ile davalı ... ...’ın 01.08.1960 tarih 1426 ve 1427 numaralı tapu kayıtlarının uyduğu yerlere müdahalesinin men'ine karar verildiği anlaşılmaktadır. Buna göre 28.08.1989 tarihli ilam 01.08.1960 tarih 1426 ve 1427 numaralı tapu kayıtlarının uyduğu taşınmazlar yönünden davacı ... ile ... ... arasında kesin hüküm oluşturmaktadır.

Davalı, çekişmeli taşınmazı 1989 yılında ... ...’dan satın aldığını savunduğuna göre, davacı ... ile ... ... arasında kesin hüküm oluşturan ilamın, davacı

... ile ... ...'ın akti halefi bulunan davalı ...'yı da bağlayacağı tartışmasızdır. Bilirkişi ve tanık beyanlarında belirtildiği şekilde çekişmeli taşınmaz uzun yıllardır davalı ... ile bayilerinin zilyetlikleri altında olsa bile davacının dayanağını oluşturan 01.08.1960 tarih 1427 numaralı tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığının belirlenmesi halinde, varolduğu iddia edilen önceki tarihli harici satışın bozulacağının kabulü zorunludur.

Ancak, mahkemece tapu kaydı ve kesin hükmün kapsamının belirlenmesi yönünden ilama ait krokinin uygulaması hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Yetersiz araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşabilmek için; mahkemece, 4753 sayılı Yasa'ya göre oluşmuş olması nedeniyle haritasının bulunması gereken 01.08.1960 tarih 1427 numaralı tapu kaydının tüm oluşum belgeleri ve özellikle haritası dosya içine getirtildikten sonra mahallinde yeniden keşif yapılarak; keşifte 01.08.1960 tarih 1427 numaralı tapu kaydı ile anılan Sulh Hukuk Mahkemesi ilamı yöntemince mahalline uygulanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri, dosya içine getirtilecek tüm komşu parsellere ait tutanak örnekleri ve dayanakları ile denetlenmeli;

keşfe katılacak uzman fen bilirkişisinden keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak verir, yapılan kayıt uygulamasını gösterir, 01.08.1960 tarih 1427 numaralı tapu kaydının tescil krokisi ile kadastro paftası ve Sulh Hukuk Mahkemesi ilamının dayanağını oluşturan uzman fen bilirkişi krokisini çakıştırılmış halde gösterir ayrıntılı rapor alınmalıdır.