Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/9559 K.2008/7797

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 09.08.2005 günü yapılan 374 ada 101 parsel sayılı 1443,81 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ...'ya ait olmakla birlikte 3.derece doğal sit alanında kaldığı açıklanarak Hazine adına tespit edilmiştir, "zemin üzerindeki zeytin ağaçlarının ... kızı ...’ya ait" olduğu, beyanlar hanesinde gösterilmiştir.

Tespit gününden önce 13.8.2004 tarihli dilekçe ile davacı ... vekili tarafından Asliye Hukuk Mahkemesinde ...davalı gösterilerek açılan müdahalenin men'i davasında 18.10.2005 tarihli kabul kararı 8. Hukuk Dairesi’nin 23.2.2006 tarihli kararıyla çekişmeli taşınmazın bulunduğu ...ve çevresinde başkasının taşınmazı üzerine ağaç dikip yararlanmaya izin veren, herkesçe benimsenen bir örf ve adedin bulunup bulunmadığının araştırılıp belirlenmesi ile böyle bir örf ve adet varsa taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde gözönünde tutulması gereğine değinilerek bozulduktan sonra,

mahkemenin yeni esasında süren yargılama sırasında davaya konu taşınmaz hakkında tutanak düzenlenmesi nedeniyle dosya görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde dava dosyası ile tespit tutanağı birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ve çekişmeli taşınmazın Hazine adına tesciline, beyanlarda "zemin üzerindeki mavi renkle boyalı (13) adet zeytin ağacı ... kızı ...’ya ait" olduğunun gösterilmesine karar verilmiş; hüküm davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacının çekişmeli taşınmaz üzerinde mülkiyete ilişkin hakkı olduğunu kanıtlayamadığı kabul edilerek davanın reddi yönünde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmaz ... kızı ... yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. ve 17. maddelerinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme koşulları gerçekleşmekle birlikte 3. derece doğal sit alanında kalması nedeniyle Hazine adına tespit edilmiştir.

Kadastro Mahkemesinde süren yargılama sırasında; çekişmeli taşınmazın Hazine adına tespit edilmesinin dayanağını oluşturan 2863 sayılı Yasa'nın 11. maddesinde tespit gününden sonra yapılan değişiklikler gözetilmeden, taraflar arasındaki çekişmenin niteliği itibariyle gerekli olan araştırma, inceleme ve uygulama yapılmadan hüküm kurulduğu gibi özellikle davacının Asliye Hukuk Mahkemesinde

çekişmeli taşınmazın aynına yönelik mülkiyet iddiası ile dava açmış olması nedeniyle tespit sırasında tutanağın malikhanesinin doldurulmasının yerinde bulunup bulunmadığı tartışılmadan karar verilmiştir. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için tarafların iddia ve savunmalarıyla ilgili bütün delilleri sorulup saptandıktan, çekişmeli taşınmaza ait kroki ile komşu bulunan bütün taşınmazlara ait onaylı tutanak örnekleri ve varsa tesislerinden itibaren tüm tedavülleriyle dayanaklarını oluşturan kayıtlar ile tespit gününden önce Asliye Hukuk Mahkemesinde süren dava nedeniyle tutanağın malikhanesinin doldurulmuş olmasının yerinde bulunmadığı gözetilerek gerekli görülen diğer tüm bilgi ve belgeler dosya içine getirtildikten sonra, mahallinde keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın kime ait olduğu, kimden kime intikal ettiği, kim tarafından hangi tarihten beri ve hangi suretle kullanıldığı, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresinin nasıl olduğu, zilyetliğin kesintiye uğrayıp uğramadığı, taşınmaz üzerindeki zeytin ağaçlarının kime ait olduğu,

taşınmazın zemini işlenmeden sadece üzerindeki zeytin ağaçlarına yönelik kullanım olup olmadığı gibi taraflar arasındaki çekişmenin çözümü için açıklığa kavuşturulması zorunlu hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait tutanak örnekleri ve dayanakları kayıtları ile denetlemeli yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler giderilmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanağın edinme sebebindeki açıklamalara aykırılık oluşturması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalıdır.