Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/2126 K.2009/2699

Taraflar arasında kadastro tesbitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında 166 ada 14 parsel sayılı 24.361,80 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle davalı Hazine adına hali arazi niteliği ile tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın, adına tespit gören 166 ada 6 sayılı parsele eklenerek tescili istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli parselin fen bilirkişisi raporunda “A” harfi ile gösterilen bölümünün (116 ada 6 sayılı parsele eklenerek) davacı ... adına, geriye kalan bölümün davalı Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tarım arazisi olduğu ve davacı lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. maddesinde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile kazanma koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan değerlendirme dosya kapsamına uygun bulunmadığı gibi yapılan araştırma, inceleme ve uygulama da yeterli değildir.

Dava konusu taşınmaz kuzey batı yönünde Hazine adına çalılık niteliği ile tespit edilen dava dışı 166 ada 15 parsel sayılı taşınmaza sınır olup, çekişmeli taşınmaza batı yönünden komşu diğer parsellere ait kadastro tespit tutanakları getirtilmemiştir. Keşif sonucu düzenlenen uzman ziraatçı bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın temyize konu (A) harfi ile gösterilen bölümünün ortalama % 30-35 eğimli olduğu, üzerinde meyve ağaçlarının bulunduğu belirtilmiştir.

Zirai bilirkişi raporunda taşınmazın ortalama % 30-35 eğimli olduğunun belirtilmesi karşısında % 30-35 eğimli olan taşınmaz üzerinde tarımsal faaliyetin ne şekilde sürdürüleceği de araştırılmadan tespitin aksi sonuca varıldığı halde tespit bilirkişilerinin tanık sıfatı ile beyanına başvurulmadan, soyut nitelikteki yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına itibar edilerek, hüküm kurulmuştur.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahallinde tarafların bildirdikleri ve bildirecekleri tüm deliller ile dava konusu taşınmazı dıştan çevreleyen tüm komşu parsellerin tespit tutanakları ve dayanağı olan kayıtlar getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra taşınmaz başında yöreyi iyi bilen yaşlı, yansız yerel bilirkişiler ve uzman bilirkişiler katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Mahalli bilirkişiler ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazın kime ait olduğu, kimden kime ne suretle intikal ettiği, ne şekilde zilyet edildiği, zilyetliğin ekonomik amaca uygun olup olmadığı, taşınmazı dıştan çevreleyen komşu parsellerin tespitlerinde bir belge ya da kayıt uygulanmış ise bu kayıtlarda taşınmaz yönünü ne biçimde ve kimin yeri olarak sınır gösterdiği araştırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli,

yargılama sırasında toplanan delillerin tutanağın edinme sebebi sütununda yazılı bilgilere aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla ve gerekirse yüzleştirme yapılmak suretiyle dinlenip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, komşu parsellerde mera niteliğinde taşınmaz bulunması halinde, bir yerin tahsisli veya geleneksel olarak kullanılan mera olabileceği dikkate alınarak tahsisli mera ise tahsise ilişkin kayıtları dosya içine getirtilerek usulen mahalline uygulanmalı, sınırında geleneksel biçimde kullanılan mera bulunması halinde çekişmeli taşınmaz ile ne şekilde ayrıldığı, aralarında ayırıcı unsur olup olmadığı,

taşınmazın meradan açılarak elde edilip edilmediği kesin olarak belirlenmeli, meraların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı göz önünde bulundurulmalı, komşu parsellerinde mera olan taşınmazlarla ilgili mahalli bilirkişi ve taraf tanıklarının komşu köylerde oturan ve davada yararı olmayan yaşlı kişiler arasından seçilip dinlenilmesine özen gösterilmeli;

çekişmeli taşınmazın komşu parsellerinde orman olması halinde, bölgede tespit gününden önce yapılıp kesinleşmiş orman tahdidi olup olmadığı araştırılarak varsa kesinleşmiş orman tahdidindeki sınırlar esas alınmalı, kesinleşmiş orman tahdidi yoksa o bölgeye ait eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve amenajman haritaları getirtilerek uzman ormancı bilirkişi aracılığıyla taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tespit edilmeli,

keşfe katılacak uzman ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğini uzman fen bilirkişisinden ise keşfi takibe imkan verir ayrıntılı raporlar alınmalı bundan sonra belirtilen şekilde yapılacak araştırma, inceleme, uygulama sonucunda; toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek çekişmeli taşınmaz zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden ise davacı taraf yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen edinme koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.