Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/3229 K.2009/5000

Taraflar arasında kadastro tesbitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden Hazine vekili Avukat ... .... Aleyhine temyiz istenilen taraftan gelen olmadı. Gelenin yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında 105 ada 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 106 ada 89, 90, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125 ve 126 parsel sayılı (sırasıyla 2.967, 2.994, 3.017, 2.965, 2.965, 2.936, 2.908, 2.451, 1.255, 2.940, 3.014, 2.940, 2.940, 2.966, 3.012, 2.961, 2.986, 3.000, 2.856, 809, 2.914, 2.835, 2.993, 3.043, 3.021, 3.028, 3.026, 3.067, 3.043, 2.968, 294, 1.517, 1.310, 2.445, 403, 3.095, 2.966, 3.018, 2.975, 3.013,

3.007 metrekare yüzölçümündeki) taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malikhaneleri açık bırakılmak suretiyle tesbit edilmiştir. Davacı ... ... ve arkadaşları tarafından davalılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tapu tescil davası davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmış, Kadastro Mahkemesince çekişmeli parsel tutanakları ile dava dosyası birleştirilmiştir.

Yargılama sırasında ... ... 106 ada 124 parsel, ... 106 ada 94 parsel, ... ... 106 ada 89 parsel, ... oğlu ... ... 106 ada 95 parsel ve ... ... 106 ada 122 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki davaya katılmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda müdahil davacılar ... ... ve ... oğlu ... ...’ın davalarının kabulü, diğer davacı ve müdahillerin davalarının reddiyle çekişmeli 106 ada 124 parsel sayılı taşınmazın ... ..., 106 ada 95 parsel sayılı taşınmazın ... ..., çekişmeli diğer taşınmazların ise davalı Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ile davacı ... ..., müdahiller ... ..., ... ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

1) Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, çekişmeli taşınmazlar Hazinenin tutunduğu tapu kaydı kapsamında ise de 1969 yılında dağıtıma tabi tutularak dağıtım cetvellerinin onaylanması ile Hazinenin tapu kaydına dayanma hakkının ortadan kalkmış bulunmasına, dağıtım cetvellerinde adı geçen kişilerin davacı ... ...’a bu taşınmazları devrettiği kanıtlanamamasına ve mahkemece taşınmazların dağıtım cetvelleriyle kendisine tahsis yapılanlar adına tescil kararı verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davacı ... ... ile davalı Hazinenin 106 ada 95 ve 106 ada 124 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile bu taşınmazlara ilişkin hükmün ONANMASINA,

2) Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve taşınmazların Hazinenin tutunduğu tapu kaydı kapsamında kaldığının saptanmasına, taşınmaz üzerinde zilyetlikleri de bulunmayan 1969 yılında adına tahsis yapılan kişilerin davada davacı ya da müdahil sıfatıyla bir hak taleplerinin olmamasına, davacı ... ... tarafından bu taşınmazları tahsis sahiplerinden devraldığının kanıtlanamamasına göre davacı ... ...’ın çekişmeli 106 ada 105 ve 125 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile 106 ada 105 ve 125 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükmün ONANMASINA,

3) Davacı ... ...’ın geriye kalan tüm taşınmazlara, müdahiller ... ...’ın 106 ada 122 parsel sayılı taşınmaza ve müdahil ... ...’ın ise 106 ada 89 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarına gelince;

a) Çekişmeli taşınmazların tamamının Hazinenin tutunduğu tapu kaydı kapsamında kaldığı hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

Ancak dosya içinde mevcut dağıtım cetvellerinin onaylı suretleri ile Iğdır Valiliği İl Tarım Müdürlüğü’nün 02.04.2008 tarihli yazı cevabı ve eklerinden Hazine adına tapulu olan taşınmazların 1969 yılında 4753 sayılı yasa uyarınca dağıtıma tabi tutulduğu, parsel numaraları belirtilmek suretiyle dağıtım cetvellerinin oluşturulduğu ve dağıtım cetvellerinin Valilikçe 13.11.1969 tarihinde onaylandığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece doğru olarak olayda 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesinin uygulama yeri bulunmadığı tesbit edilmiştir. İhtilaf aynı yasanın 46/2. maddesinin uygulanıp uygulanamayacağı noktasındadır. Mahkemece, bu haktan sadece kendilerine dağıtım yapılan kişilerin yararlanabileceği kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de mahkemenin bu değerlendirmesi isabetli değildir.

Yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarına göre, Hazine adına tapulu taşınmazlarda, Hazine tarafından dağıtıma tabi tutulup dağıtım cetvelleri Valilik tarafından onaylanmakla artık Hazinenin taşınmazlar üzerinde bir ... kalmaz ve mülkiyet tescilden önce; onay tarihinde, adına tahsis yapılan kişiye geçer.

Bu şekilde hak sahibi olanların sonradan taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını devretmesi, satması mümkün bulunup taşınmazları kendisine tahsis yapılan kişilerden devraldıklarını iddia edenlerin bunu kanıtlamaları halinde adlarına tescil kararı verilmesi mümkündür.

Somut olayda çekişmeli 105 ada 51, 52, 53, 55, 57, 106 ada 92, 96, 97, 98, 108, 110, 111, 119, 120, 123 ve 126 parsel sayılı taşınmazların adlarına tahsis yapıldığı kişiler duruşmaya katılarak bu taşınmazlardaki haklarından davacı ... ... yararına feragat ettiklerini, taşınmazları devrettiklerini bildirmişlerdir.

Hal böyle olunca mahkemece sözü edilen çekişmeli taşınmazların davacı ... ... adına tesciline karar vermek gerekirken yanlış değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde Hazine adına tescil kararı verilmesi isabetsizdir. Davacı ... ...’ın bu parsellere yönelik temyiz itirazlarının açıklanan nedenlerle kabulü ile çekişmeli 105 ada 51, 52, 53, 55, 57, 106 ada 92, 96, 97, 98, 108, 110, 111, 119, 120, 123 ve 126 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükmün BOZULMASINA,

b) Davacı ... ... tarafından dosyaya, çekişmeli 105 ada 50, 54, 106 ada 89, 90, 93, 94, 99, 100, 101, 106, 107, 109, 112, 113, 115, 116, 117, 118, 121 ve 122 parsel sayılı taşınmazları adlarına tahsis yapılan kişilerden satın aldığına dair senet asılları ve fotokopileri sunulmuştur.

Mahkemece bu senetler konusunda araştırma yapılmamış, fotokopileri sunulan senetlerin aslının ibrazı istenmemiş, senetlerdeki imzaların adlarına tahsis yapılan kişilere ait olup olmadığı, senet içeriklerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı konusunda yeterli araştırma yapılmamıştır.

Diğer taraftan 106 ada 89 parsel sayılı taşınmaz hakkında müdahil ... ..., 106 ada 94 parsel sayılı taşınmaz hakkında ... ve 106 ada 122 parsel sayılı taşınmaz hakkında ... ... hak talebinde bulunmuşlar ise de mahkemece bu kişilerle adlarına dağıtım yapılan hak sahipleri arasında akdi yada irsi bir ilişki olup olmadığı araştırılmamış. Bu hususta müdahillere iddialarını kanıtlama olanağı sağlanmamıştır.

Doğru sonuca ulaşabilmek için öncelikle davacı ... ...’dan dosya içinde fotokopisi bulunan senetlerin asıllarını ibraz etmesi istenmeli, daha sonra satışa konu olan taşınmazlar başında keşif yapılarak senet tanıkları senet altında imzası bulunan köy muhtarı tanık sıfatıyla taşınmazlar başında dinlenmeli, tanıklardan adına tahsis yapılan kişinin senedi imzaladıklarını görüp görmedikleri, senet altındaki imzanın bu kişiye ait olup olmadığı,

senet içeriğinin doğru olup olmadığı sorularak açıklatılmalı, müdahiller ..., ... ... ve ... ...’ın adlarına tahsis yapılan hak sahipleri ile akdi ya da irsi ilişkileri bulunup bulunmadığı hususlarında kendilerine kanıtlama imkanı tanınmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik inceleme, araştırma ve hatalı değerlendirmeyle karar verilemez.

Davacı ... ... ile müdahiller ... ..., ... ve ... ... ...’ın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile çekişmeli 105 ada 50, 54, 106 ada 89, 90, 93, 94, 99, 100, 101, 106, 107, 109, 112, 113, 115, 116, 117, 118, 121 ve 122 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükmün BOZULMASINA,

c) Çekişmeli 105 ada 56 parsel sayılı taşınmazın dağıtım cetvelinin 948. sırasında ve 1146 parsel numarasıyla ... oğlu ... ... adına tahsis edildiği anlaşılmaktadır. 01.01.1973 tarihinde öldüğü anlaşılan ... ... mirasçılarından ..., ... ve ... ... duruşmaya gelerek çekişmeli taşınmaz üzerindeki haklarını davacı ... ...’a bıraktıklarını ve davacı adına tescile muvafakat ettiklerini bildirmişlerdir.

Ne var ki dosya içinde mevcut nüfus kayıtlarından ... ...’ın ayrıca ... (eşi) ve ... (kızı) isimli mirasçılarının da bulunduğu gözükmekte olup bu kişilerin haklarını davacıya devredip devretmedikleri konusunda beyanları belgelendirilmemiştir. Diğer taraftan davacı tarafından söz konusu taşınmazın hak sahiplerinden satın alındığına dair senet fotokopisi sunulmuş ancak mahkemece bu senedin aslının ibrazı istenmemiştir.

Hal böyle olunca davacı ... ...’a dosyaya sunduğu senet fotokopisinin aslını ibraz etmek ve tüm mirasçılardan paylarını devraldığını kanıtlamak üzere önel verilmeli, iştirak halinde maliklerden bir kısmının taşınmazı tek başına devirlerinin hukukça değer taşımadığı düşünülmeli, davacı tarafça senet aslının ibrazı halinde senedin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunda yukarıda (b) bendinde açıklanan doğrultuda işlem yapılmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.