Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/4019 K.2009/4596

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 235 ada 29 parsel sayılı 614.95 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine vekili, yasal süresi içinde çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli 235 ada 29 parsel sayılı taşınmazın davalı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu yararına tahsis edilen, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya yasalar gereğince devlete intikal eden yerlerle ilgisinin olmadığı, davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Arkeolog bilirkişi raporları arasındaki çelişki ve taşınmazın niteliği ile ilgili olarak alınan zirai bilirkişi raporları arasında mevcut çelişki, giderilmemiş, zilyetlik tanıkları dinlenilmek suretiyle zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve zilyetliğin süresi yöntemince araştırılmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu bulunan parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ile önceki keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişi, tespit bilirkişileri, taraf ve zilyetlik tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisi ve 3 kişilik Arkeolog bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ihyaya konu edilip edilmediği, imar ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 3 kişilik uzman ziraat mühendisleri kurulundan;

yapılan keşifler sonucu dosyaya ibraz edilen ziraat bilirkişi raporlarındaki bulgular da değerlendirilmek ve çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ile komşu parsellerin toprak yapısı karşılaştırılmak suretiyle ve taşınmazın niteliği hususundaki çelişkiyi giderecek şekilde, taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, 3 kişilik arkeolog bilirkişi kurulundan;

sit haritasının da uygulanması suretiyle, yapılan keşifler sonucu dosyaya ibraz edilen arkeolog bilirkişi raporlarındaki bulguların, çekişmeli taşınmazın üzerindeki antik döneme ait kalıntılarının ve komşu 235 ada 28 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki antik şarap işliğinin de değerlendirilmesi suretiyle, çekişmeli taşınmazın sit haritası kapsamında kalıp kalmadığını belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli,

alınan beyanlar ile önceki keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişilerin beyanları arasında çelişki ortaya çıktığı takdirde giderilmeye çalışılmalı, fen bilirkişisine keşfı takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.