Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/4105 K.2009/5047

Taraflar arasında kadastro tesbitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Yargıtay bozma ilamında özetle. "Uyuşmazlığın davacı taraf yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1. ve 14. maddelerindeki koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplandığı, davacı tarafa hangi parsel için hangi vergi kaydına dayandığının sorulması, yöntemince mera araştırması yapılması, zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresinin araştırılması, davacı tarafın belgesizden edindiği taşınmaz miktarının yöntemince araştırılması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda çekişmeli 169 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişinin 6.11.2008 tarihli rapor ve krokisinde (B) harfi ile gösterilen bölümünün payları oranında müdahil ...'nun murisi ... ... mirasçıları adlarına, aynı rapor ve krokide (A) harfi ile gösterilen bölümünün davalı Hazine adına, çekişmeli 393 parsel sayılı taşınmazın payları oranında müdahil ...'nun murisi ... ... mirasçıları adlarına, çekişmeli 311 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişinin 6.11.2008 tarihli rapor ve krokisinde (B) harfi ile gösterilen bölümün davacı ... adına,

aynı rapor ve krokide (A) harfi ile gösterilen bölümünün davalı Hazine adına, çekişmeli 188 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişinin 6.11.2008 tarihli rapor ve krokisinde (B) harfi ile gösterilen bölümünün payları oranında müdahil ...'nun murisi ... ... ile müdahil ...'nun murisi ... ... mirasçıları adlarına, aynı rapor ve krokide (A) harfi ile gösterilen bölümünün davalı Hazine adına, çekişmeli 171, 177, 187, 270 parsel sayılı taşınmazların ise payları oranında müdahil ...'nun murisi ... ... mirasçıları adlarına tesciline, karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacı ve müdahiller lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazlara ait Toprak Komisyonunca düzenlenen belirtmelik krokisi ve ekleri ile Toprak Komisyonunca uygulanan davacı dayanağı vergi kayıtları getirtilmemiş, Toprak Komisyonunca düzenlenen harita ile kadastro paftası yöntemince çakıştırılmamış, davacı dayanağı vergi kayıtlarına toprak komisyonunca nereden kapsam tayin edildiği ve kapsam tayin edilen yerlerin kadastro sonucunda hangi taşınmazlara tekabül ettiği üzerinde durulmamış, davacı dayanağı vergi kayıtları

yöntemince uygulanmamış, çekişmeli taşınmazların niteliği ile ilgili olarak ve komşu mera parselleri ile aralarında yapay ya da doğal ayırıcı sınır olup olmadığına ilişkin 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan bilimsel verilere uygun rapor alınmamış, kadastro tespit bilirkişileri ile belirtmelik bilirkişileri dinlenilmemiş, çekişmeli taşınmazlara bitişik komşu köy çalışma alanı içerisinde tespit gören taşınmazların tutanak suretleri ve dayanakları getirtilmemiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu bitişik komşu köy çalışma alanı içerisinde tespit gören taşınmazlar da dahil olmak üzere tüm komşu parsellerin onaylı tutanak örnekleri dayanağı kayıt ve belgeler ile çekişmeli taşınmaza ait toprak komisyonunca düzenlenen komisyon haritası, belirtmelik krokisi ve ekleri ile toprak komisyonunca uygulanan vergi kayıtları getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf ve zilyetlik tanıkları,

belirtmelik bilirkişileri ile önceki keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişiler, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazların, geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazların öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ihyaya konu edilip edilmediği, imar ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 3 kişilik uzman ziraat mühendisleri kurulundan;

çekişmeli taşınmazların toprak yapısı ile komşu taşınmazların özellikle mera olarak tespit gören taşınmazların toprak yapısının karşılaştırılmak suretiyle taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini, komşu mera parselleri aralarında yapay ya da doğal ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, alınan beyanlar ile önceki keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişilerinin beyanları arasında çelişki ortaya çıktığı takdirde giderilmeye çalışılmalı,

fen bilirkişisinden toprak komisyonunca düzenlenen harita ile kadastro paftasının yöntemince çakıştırılması istenilmeli, toprak komisyonunca davacı dayanağı vergi kayıtlarına nereden kapsam tayin edildiği ile kapsam tayin edilen yerlerin kadastro sonucunda hangi taşınmazlara tekabül ettiği üzerinde durulmalı, toprak komisyonunca uygulanan davacı dayanağı vergi kayıtları uygulanıp kapsamı belirlenmeli, bilirkişilerce gösterilemeyen hudutlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, fen bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.