Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/5597 K.2009/6765

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 118 ada 1 ve 120 ada 28 parsel sayılı 14745 ve 27073.08 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan, 118 ada 1 parsel sayılı taşınmaz taşlık niteliği nedeniyle, 120 ada 28 parsel sayılı taşınmaz ise toprak komisyonunca oluşturulan tapu kaydı nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacılar ..., yasal süresi içinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, 120 ada 28 parsel sayılı taşınmaz hakkında ...ise aynı nedene dayanarak 118 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkında dava açmışlardır.

Mahkemece davalar birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli 118 ada 1 ve 120 ada 28 parsel sayılı taşınmazların davacılar ... ve...’in murislerinin mirasçıları adlarına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1- Mahkemece, çekişmeli 118 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tarım arazisi olduğu, davacı taraf lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın toprak komisyonu çalışmaları sırasında taşlık olduğu belirtildiği halde, tarım arazisi olup olmadığı hususunda Jeolog bilirkişiden, taşınmazların niteliği ile ilgili olarak ise 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, tespit bilirkişilerinin ve belirtmelik bilirkişilerinin tamamı dinlenilmemiş, lehine tescil hükmü kurulan ... ...tarafından çekişmeli 118 ada 1 parsel sayılı taşınmaza yönelik açılmış bir dava bulunmadığı halde ....,’in murisinin mirasçıları adına da tescile karar verilmiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak örnekleri ile dayanağı olan kayıt ve belgeler getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, belirtmelik bilirkişileri, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve jeolog bilirkişi katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte dinlenecek yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri, belirtmelik bilirkişileri ve taraf tanıklarından, zilyetliğin sürdürülüşü ile ilgili olarak, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliğiyle ilgili olarak, Jeolog bilirkişiden ise taşınmazın taşlık olup olmadığı hakkında bilimsel ve teknik verilere dayalı raporlar alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, teknik bilirkişilere keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Kabule göre de, davanın, dava açan davacının talebi ile sınırlı olarak görülmesi gerekirken, bu taşınmaz ile ilgili davası bulunmayan .....,'in murisinin mirasçıları adına da tescile karar verilmesi ve kadastro hakiminin doğru, infazı kabil ve infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak şekilde karar vermek zorunda olduğu gözönüne alınmayarak adlarına tescile karar verilen kişilerin açık kimlikleri ile pay oranlarının kararda gösterilmemiş olması da isabetsiz olup, temyiz itirazlarının kabulü ile çekişmeli 118 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili hükmün BOZULMASINA,

2- Çekişmeli 120 ada 28 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davalı Hazinenin dayanağı, toprak komisyonunca oluşturulmuş tapu kaydının oluşum tarihine kadar, davacı yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz ile batısında bulunan 1 parsel sayılı mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı araştırılmamış, taşınmazın niteliği ile ilgili olarak usulüne uygun mera araştırması yapılmamış, 3 kişilik, uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, taşınmaz başında tespit bilirkişilerinin ve belirtmelik bilirkişilerinin tamamı dinlenmemiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak örnekleri ile dayanağı olan belgeler getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişiler; aynı yönteme göre tesbit edilecek taraf tanıkları, tespit ve belirtmelik bilirkişileri ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Çekişmeli taşınmaz ile batısında bulunan 1 parsel sayılı mera parseli arasında ayırıcı unsur olup olmadığı belirlenmeli, keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişki yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, 3 kişilik, uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.