Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/6387 K.2009/6862

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 103 ada 31 parsel sayılı 37720.52 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Toprak Tevzi Komisyonunca mera olarak ayrıldığı belirtilerek mera olarak sınırlandırılmıştır. Davacı ..., yasal süresi içinde irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli taşınmazın çayır niteliği ile davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1.maddesinde öngörülen zilyetlikle edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli 31 sayılı parselin bulunduğu yörede yapılan Toprak Tevzi Komisyonu çalışmaları sırasında taşınmazın güneyinde bulunan ve kadastro sırasında Hazine adına kıraç tarla niteliği ile tespit edilen 21 sayılı parsel ile çekişmeli parsele 140 belirtmelik numarasının verildiği ve ...adına kayıtlı 39 tahrir nolu vergi kaydının uygulandığı, sonrasında 140 nolu belirtmelik parselinin 286 ve 287 parsellere ayrıldığı,

286 sayılı komisyon parselinin mera ihtiyaç fazlası olarak ayrıldığı ve güneydeki 21 sayılı parselin kadastro tespitine dayanak Hazine tapusunun oluştuğu anlaşılmakla birlikte çekişmeli 31 sayılı parsele karşılık gelen 287 sayılı komisyon parseli hakkında ne gibi bir işlem yapıldığı, hususu açıklığa kavuşturulmamış, mahkemece yapılan keşifte sözü edilen 39 tahrir nolu vergi kaydı ile 31 sayılı parsele komşu parsellere belirtmelikte uygulanan vergi kayıtları uygulanarak kapsamları ve çekişmeli taşınmazı ne olarak okudukları hususu belirlenmemiştir.

Doğru sonuca varılabilmesi için çekişmeli taşınmaza karşılık gelen Toprak Tevzi Komisyonu’nun 287 sayılı parseli hakkında ne gibi bir işlem yapıldığı ve tablendikatif listesi ilgili yerlerden titizlikle sorularak araştırılmalı, belirtmelik tutanağı ve haritası, eki olan diğer tüm belgeler ve belirtmelikte uygulanan kayıtlar, varsa dağıtım cetvelleri ile çekişmeli taşınmazı dıştan çevreleyen tüm taşınmazların onaylı tutanak örnekleri ile dayanağı olan kayıtlar getirtilerek dosya tamamlandıktan sonra taşınmaz başında yaşlı, yansız,

komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasında seçilecek yerel bilirkişiler ile aynı yöntem ile gösterilecek taraf tanıkları, sağ olan belirtmelik bilirkişileri ile uzman fen ve ziraat bilirkişi katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşifte belirtmelik tutanak ve ekleri, çekişmeli taşınmaza belirtmelikte uygulanan 39 tahrir nolu vergi kaydı ile komşu parsellere uygulanan vergi kayıtları uygulanarak kapsamları belirlenmeli, komşu parsellere ait vergi kayıtlarının çekişmeli parsel yönünü ne olarak okudukları hususu üzerinde durulmalı, 39 tahrir nolu vergi kayıt maliki ...ile davacı arasında akdi ya da irsi ilişki bulunup bulunmadığı hususu açıklığa kavuşturulmalı,

belirtmelik tutanaklarında taşınmazın öncesinin ne olduğu ve kimin işgalinde bulunduğu hususundaki bilgiler doğrultusunda dinlenecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu ve kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, kullanmanın ekonomik amaca uygun bulunup bulunmadığı, taşınmazın öncesinin kamu yararına tahsis edilen mera, otlak ve harman yeri gibi yerlerden olup olmadığı, taşınmazın sınırında bulunan meradan açılıp açılmadığı etraflıca sorulup saptanmalı;

beyanların zemine uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmelidir.

Keşfe katılacak teknik bilirkişiye uygulanan vergi kayıtlarının kapsamını belirtir, taşınmazların belirtmelik tutanak ve haritasında konumunu gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, yargılama sırasında toplanan tüm delillerin belirtmelik tutanağında ve tespit tutanağında yazılı bilgilere aykırı düşmesi halinde belirtmelik tutanağında ismi yazılı tüm ilgili kişiler ve tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenerek aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, ziraat bilirkişisinden önceki ziraat bilirkişi raporu da değerlendirilerek taşınmazın niteliği, toprak yapısı,

bitki örtüsü ve taşınmazın sınırda bulunan meranın devamı niteliğinde olup olmadığı, mera ile arasında doğal ya da yapay ayırıcı sabit sınırın bulunup bulunmadığı ve komşu taşınmazlara göre arz ettiği özellikler konusunda karşılaştırmalı ve gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.