Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/6784 K.2009/7476

Taraflar arasında kadastro tesbitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 112 ada 11 parsel sayılı 10530,55 m2 yüzölçümündeki taşınmaz Sulh Hukuk Mahkemesinde davalı olduğundan söz edilerek ... hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacılar ... ve ... tarafından Sulh Hukuk mahkemesinde davalı ... aleyhine açılan elatmanın önlenmesi davası, davaya konu taşınmaz hakkında kadastro tutanağı düzenlenmesi nedeniyle Kadastro Mahkemesi’ne aktarılmıştır. Mahkemece aktarılan dava dosyası ve kadastro tutanağı birleştirilerek yapılan yargılama sonunda çekişmeli taşınmazın boş olan ... hanesinin Kazıklı Köyü Tüzel Kişiliği olarak, niteliğinin ise sıvat ve eğrek yeri olarak tesciline karar verilmiş, hüküm davacılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacıların dayanağı olan tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uyduğu, ancak tapunun uzun süredir tedavül görmediği, çekişmeli taşınmazın tüm köylülerin ortaklaşa yararlandıkları, hayvanlarını suladıkları, ekilip biçilmeyen bir yer olduğu, taşınmaz üzerindeki zilyedliğin uzun yıllar önce terkedildiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hükme yeterli olmayıp, değerlendirme de dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Davacılar ... ve ..., Ocak 1934 tarih ve 16 sıra numaralı tapu kaydına dayanmışlardır.

Mahkemece dayanak tapu kaydının başka taşınmaza revizyon görüp görmediği araştırılmamış mahalline yöntemince uygulanarak kaydın kapsamı belirlenmemiş, çekişmeli taşınmazı çevreleyen komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan kayıt ve belgeler getirtilmediği için tapu uygulamasında bu kayıtlardan yararlanılmamış, yerel bilirkişilerin ve taraf tanıklarının tapu kaydı sınırları ile ilgili soyut beyanları ile yetinilmiş olduğu gibi, tapu kaydının hukuki değerini yitirip yitirmediği, başka bir değişle Kadastro Kanunu’un 13/B-c maddesindeki şartların gerçekleşip, gerçekleşmediği konusunda da değerlendirme yapılmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için; öncelikle taraflardan iddia ve savunmalarıyla ilgili delilleri istenmeli, tapu kaydının başka taşınmaza revizyon görüp görmediği araştırılmalı, tüm komşu parsellerin tutanakları ve dayanaklarını oluşturan belgeler getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler yardımı ve teknik bilirkişi aracılığıyla

keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında davacıların dayanağını oluşturan tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle okunup kayıtlarda yazılı sınırlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği sınırlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir.

Kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen sınırları tesbiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tesbit edilmelidir.

Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri ve taraf tanıklarından tapu kaydının ihdası, intikali, intikal sırasında sınırlarında ve miktarında değişiklik varsa bu değişikliğin nedeni, sınırları, arz ettikleri özelliklerle taşınmazın tasarruf şekli konusunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır.

Taşınmazın kısmen ya da tamamen dayanak tapu kaydının kapsamında kalması halinde davalı taraf yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 13/B-c maddesinde yer alan koşulların gerçekleşip, gerçekleşmediği sorulup, saptanılmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların, kayıtların uygulanması ve taşınmazın tasarrufu hususundaki beyanlarının zemine uygunluğu, komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli;

beraberinde götürülecek teknik bilirkişiden uygulanan kayıtların kapsamını belirtir, keşfi takibe imkan verir, davacıların dayanağını oluşturan tapu kaydının kapsadığı alanın davaya konu parsel içerisindeki konumu ile komşu parsellere göre konumunu gösterir ayrıntılı ve gerekçeli kroki ve rapor alınmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.