Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/917 K.2009/5193

Taraflar arasında, görülen kooperatif üyeliğine dayalı konut tahsisi ve teslimi ile buna bağlı tazminat ve diğer istemlere ilişkin dava sonunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden ... vekili Avukat ... .... Aleyhine temyiz istenilen taraftan gelen olmadı. Gelen tarafın yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, tüm ödemelerini yerine getirdiğini, ancak müvekkiline kurada isabet eden bağımsız bölümün teslim edilmediğini ileri sürerek, bağımsız bölümün teslimini, başkasına verilmiş ise tahliyesini, belirlenecek kira bedeli ile 70.000,00-YTL zararın temerrüt faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının üye olmadığını ve dairenin başkasına tahsisli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, davacının durumuna göre yalnızca 3.698,76-YTL tazminat isteyebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, anılan meblağın temerrüt faiziyle davalıdan tahsiline, diğer istemlerin reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, kooperatif üyeliğine dayalı konut veya tazminat ile kira istemlerine ilişkin olup, yukarıda yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; davacının iddiaları yeterince değerlendirilmediğinden buna göre verilen kararda isabetsiz bulunmamaktadır.

Davacının, hakkında verilen ihraç kararının iptali için açtığı davada alınan bilirkişi raporu ile mahkemece alınan iki ayrı rapor ve ek raporda, davacının normal bir kooperatif üyesi olduğu varsayılarak, buna göre bilirkişi raporu düzenlenmiş ve buna göre davacının kooperatiften alabileceği tazminat miktarı belirlenmiştir. Davacı ise peşin ödemeli üye olduğunu iddia etmektedir.

Daha önce görülen ihraç iptali davasında, davacının ihracına ilişkin karar iptal edilmiş, ancak davacının peşin üye olup olmadığı açıklığa kavuşturulmamıştır. Bu nedenle mahkemece, öncelikle kooperatif genel kurul kararları ve genel uygulama araştırılarak, davacının peşin üye olup olmadığının açıklığa kavuşturulması ve durumun buna göre değerlendirilmesi gerekir.

Davacının peşin ödemeli üye olduğu sonucuna varılması halinde, önce davacıya verilebilecek emsal bir dairenin bulunup bulunmadığının araştırılması, varsa bu dairenin davacıya tahsisine karar verilmesi, bu mümkün değil ise tazminata hükmedilmesi gerekir. Davacının peşin ödemeli üye olduğu ve bir borcunun bulunmadığı sonucuna varılması halinde, tazminat olarak emsal bir dairenin dava tarihindeki değerine hükmedilmesi gereklidir.

Davacının kooperatife borçlu olduğu sonucuna varılması halinde ise, tazminat hesaplamasına esas olmak üzere kooperatif kayıtları ve sunulan delillere göre davacının yaptığı tüm ödemelerin belirlenmesi, bundan sonra ödemelerini tam olarak yapan bir üyenin dava tarihine kadar ödediği aidat miktarının belirlenmesi ve buna göre tazminata ilişkin hesaplamanın bilirkişi raporunda açıklanan ilkeler doğrultusunda yapılması, bu şekilde belirlenen tazminat miktarına son olarak davacının yaptığı tüm ödemelerin güncelleştirilmemiş değerinin de eklenmesi gereklidir.