Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/2441 K.2010/5936

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1966 yılında yapılan kadastro sırasında 837 ve 848 parsel sayılı 55900 ve 12.200 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... oğlu ... ... adına. 839 ve 849 parsel sayılı 26800 ve 12460 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... oğlu ... ... ... adına tespit edilmişlerdir.

Hazine ve diğerlerinin itirazları üzerine karşılıklı gönderme kararları sonucunda en son 15.01.2007 tarihli komisyon kararları ile 837 parsel sayılı taşınmazın payları oranında ... oğlu ... ... mirasçıları adına. 839 parsel sayılı taşınmazın payları oranında ... oğlu ... Tabi mirasçıları adına. 848 parsel sayılı taşınmazın payları oranında ... ... mirasçıları adına. 849 parsel sayılı taşınmazın ... oğlu ... ... adlarına tesçillerine karar verilmiştir.

Davacı Hazine vekili, yasal süresi içinde çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak ayrı ayrı dava açmıştır. ... Belediyesi temsilcisinin, yargılamanın devamı sırasında çekişmeli taşınmazların mera olduğu iddiası ile ayrı ayrı açtığı davalar Hazine vekili tarafından açılan davalarla birleştirilmiştir.

Katılan ... ... yargılama sırasında irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 839 parsel sayılı taşınmazla ilgili davaya katılmıştır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda çekişmeli 837, 839, 848 ve 849 parsel sayılı taşınmazların Hazine adına tesçiline karar verilmiş; hüküm, ... Belediyesi vekili, ... ve müşterekleri vekili ile... Tabi ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazların mera olmadıkları, kaçak ve yitik kişilerden Hazineye kalan yerlerden oldukları kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazların sınırlarında, kadastro tespitleri hem Hazine adına, hem de hükmen ve Yargıtay denetiminden geçerek kişiler adına kesinleşmiş tarla niteliğindeki taşınmazlar bulunmaktadır.

Kadastro tespitleri Hazine adına kesinleşmiş taşınmazlar ise daha sonra Mera Komisyonunca mera olarak sınırlandırılmıştır. Bu durum karşısında Mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; davada yararı bulunan ... ve ... Köyleri dışındaki

komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek, üç kişiden oluşacak yerel bilirkişi kurulu ile taraf tanıkları, üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu, jeolog bilirkişi ve fenni bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın öncelerinin ne olduğu, mera veya kaçak-yitik kişi yeri olup olmadıkları, kimler tarafından hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldıkları, zilyetliğin kimlerden kimlere nasıl geçtiği gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmalıdır. Yerel bilirkişi kurulu ile tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmelidir.

15.01.2007 tarihli Komisyon Kararlarına aykırı sonuçlara ulaşılması halinde, komisyon inceleme tutanağında imzası bulunanlar tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıklar giderilmelidir. Gerektiğinde tespit tutanakları ile eski tarihli komisyon inceleme tutanaklarında imzası bulunan kişiler de tanık sıfatıyla dinlenilmelidir.

Keşfe katılacak ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliklerini bildirir, mera niteliğinde olup olmadıklarını açıklar, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı ve çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır. Uzman jeolog bilirkişiden çekişmeli taşınmazların yapısal niteliklerini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını açıklar rapor alınmalıdır.

Uzman fen bilirkişisinden keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek, özellikle çekişmeli taşınmazlara komşu olup kadastro tespitleri Hazine adına veya Yargıtay denetiminden geçerek hükmen kişiler adına tarla olarak kesinleşmiş taşınmazların durumları gözetilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar velimelidir.