Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/3589 K.2010/7623

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 135 ada 4 parsel sayılı 241, 95 m2, 137 ada 6 parsel sayılı 165,37 m2, 148 ada 9 parsel sayılı 26.416,53 m2, 152 ada 5 parsel sayılı 17.080,76 m2, 152 ada 8 parsel sayılı 5.069,59 m2, 152 ada 9 parsel sayılı 35.864,75 m2, 152 ada 10 parsel sayılı 4.966,13 m2, 159 ada 22 parsel sayılı 14.206,42 m2 ve 159 ada 38 parsel sayılı 6.345,32 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, tapu kayıtları, vergi kayıtları, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... ve müşterekleri adlarına tespit edilmişlerdir.

Davacılar, yasal süresi içinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda verilen kesin mehile rağmen keşif giderlerinin karşılanmaması sonucu ispatlanamayan davanın reddine ve çekişmeli taşınmazların tespit gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davacılardan Demir Kanar tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 163 ve 414. maddeleri gerekçe gösterilerek verilen kesin süre içinde keşif giderleri yatırılmadığından davanın esastan reddine dair hüküm kurulmuş ise de yerel mahkemenin vardığı sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektedir.

Kural olarak 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 414 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 36. maddesi hükmü uyarınca taraflar dayandıkları delillerin toplanması için gerekli masrafları karşılamak zorundadırlar.

Bu nedenle keşif deliline dayanan ve ispat külfeti kendisinde bulunan tarafın, verilen kesin mehil içinde keşif için gerekli olan giderleri eksiksiz olarak karşılaması gerekmekte olup aksi takdirde masrafı karşılanmayan delillere dayanılmaktan vazgeçilmiş sayılacaktır.

Bu kuralın, keşif giderlerine ilişkin olarak uygulanabilmesi için, taşınmaz başında keşif yapılmasının zorunlu bulunması, dava dosyasının keşfe hazır hale getirilmiş olması ve kanıtlama yükümlülüğü kendisine ait olan davacı tarafa keşif giderlerinin kalem kalem gösterilmek suretiyle toplam ne kadar keşif giderini mahkeme veznesine depo etmesi gerektiği, keşif giderlerini verilen önel içerisinde mahkeme veznesine depo etmediği takdirde sonuçlarının ihtar edilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, kadastro tespiti tapu ve vergi kayıtlarına istinaden davalı taraf adına yapılmış, davacı tarafça kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılmıştır. Gayrimenkulün aynına ilişkin davalarda bilirkişi ve tanıkların çekişmeli taşınmaz başında dinlenmesi zorunlu bulunduğundan taşınmaz mahallinde keşif yapılması gerekli bulunmaktadır. Ne varki, keşfin, kendisinden beklenen amaca ulaşabilmesi için dosya keşfe hazır hale getirilmelidir.

Mahkemece, tespit dayanağı tapu ve vergi kayıtları tüm tesis ve tedavülleri ile birlikte getirtilmemiş, eski tarihli tapu kayıtları yerel Tapu Sicil Müdürlüğü ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Daire Başkanlığı'ndan istenmemiş, yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının denetlenebilmesi amacıyla çekişmeli taşınmazlara komşu tüm taşınmazlara ait kadastro tutanak örnekleri ile tespit dayanağı kayıt ve belgeler tüm tesis ve tedavülleri ile birlikte celbedilmemiştir.

Sözü edilen kayıt ve belgeler getirtilmeden yapılacak keşfin, kendisinden beklenen sonuca ulaşmaya imkan vermeyeceği kuşkusuzdur. Dosya keşfe hazır hale getirilmediğinden sonuçsuz kalacak keşfin yapılması usul ekonomisine aykırı olup, verilen kesin mehil de hukukça değer taşımaz.

Kabule göre de kesin mehilin sonuç doğurabilmesi için davacı tarafa yüklenen masrafların eksiksiz ve ayrıntılı olarak gösterilmesi gerektiği halde, bilirkişi ve tanıklara çıkarılacak tebligat giderlerinin belirlenmemesi ve bunlara ilişkin kesin süre tayin edilmemesi nedeniyle de verilen kesin mehil usulüne uygun değildir.