Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/4293 K.2011/1176

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 118 ada 4 parsel sayılı 2115,94 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Toprak Tevzi Komisyonunca Hazine parseli olarak ayrıldığı ve ...’un işgalinde olduğu belirtilmek suretiyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece, yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı taraf lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 46. maddelerinde yazılı koşulların gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Dava konusu taşınmazın sınırında 118 ada 1 sayılı mera parseli bulunduğu halde mahkemece, çekişmeli taşınmazın bulunduğu köyde tahsisli ya da kadim mera olup olmadığı, taşınmazın bitişikteki meradan açılıp açılmadığı yöntemince araştırılmamıştır.

Her ne kadar keşif sonucu düzenlenen uzman ziraatçi bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın "mera olmadığı" belirtilmiş ise de, zirai bilirkişi raporu hükme elverişli değildir.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; taşınmazın bulunduğu bölgede mera tahsis kaydı bulunup bulunmadığı idari mercilerden sorularak varsa mera tahsis kaydı ve haritası, komşu parsel tutanakları ve dayanağı olan belgeler getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen, komşu köyden seçilecek yerel bilirkişi kurulu ve yine aynı yöntemle belirlenecek tanıklar, sağ iseler belirtmelik tutanağında adı geçen muhtar ve azalar, tespit bilirkişileri, fen ve üç kişilik zirai bilirkişi kurulu katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Bölgede mera tahsisi yapılmış ise mera tahsis haritası ile kadastro paftası çakıştırılmak suretiyle yerel bilirkişi yardımı ve fen memuru eli ile yerine uygulanarak taşınmazın mera tahsis haritası kapsamında kalıp kalmadığı saptanmalı, yerel bilirkişi, tanıklar, tespit bilirkişileri ve sağ iseler belirtmelikte adı geçen muhtar ve azalardan, dava konusu taşınmazın öncesinin kadim mera olup olmadığı, sınırındaki meradan açılıp açılmadığı, kim veya kimler tarafından ne surette ve ne zamandan beri kullanıldığı,

taşınmazın kanunları gereğince devlete kalan taşınmazlardan olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, eylemli durumda çekişmeli

taşınmazın sınırında bulunan mera parselinin kadim ya da tahsisli mera olup olmadığı üzerinde durulmalı, keşfe katılacak teknik bilirkişiden keşfi izlemeye, bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye olanak verir, özellikle çekişmeli taşınmazın bitişiğindeki mera parselinden nasıl ayrıldığını yan görünüş krokisi ile gösterir rapor alınmalı, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan;

çekişmeli taşınmazın niteliğini, eğimini, toprak yapısını, bitki örtüsünü, kullanım durumunu, komşu mera parseli ile çekişmeli taşınmaz arasında doğal ya da yapay bir sınır bulunup bulunmadığını, meranın devamı niteliğinde olup olmadığını, mera bütünlüğünü bozup bozmadığını belirtir ve önceki ziraatçi bilirkişi raporunu da irdeler şekilde bilimsel verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın niteliği kesin olarak saptanmalı ve mahkemenin bu konudaki gözlemi de keşif tutanağına geçirilmeli,

taşınmazın keşif sırasında çektirilecek fotoğrafları üzerinde taşınmazın sınırları ve mera parseli ile aradaki sınırın kabaca gösterilmesi sağlanmalı, taşınmazın sınırındaki 118 ada 1 sayılı mera parseli davalı bulunduğundan bu parsele ilişkin dava dosyasında toplanan deliller ve teknik bilirkişi raporları da dikkate alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.