Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/4688 K.2010/4655

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 134 ada 17 parsel sayılı 5121.47 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Toprak Tevzii Komisyonu çalışmaları sonucunda oluşmuş tapu kayıtları nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ... vekili, yasal süresi içinde irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli 134 ada 17 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına tesçiline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın tarım arazisi olduğu ve davacı lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 46. maddesine göre zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmaz meraya komşu olmasına rağmen komşu köylerden yerel bilirkişi ve tanık dinlenmemiş, soyut ve gerekçesiz zirai bilirkişi raporu ile yerel bilirkişi beyanlarına itibar edilerek karar verilmiştir. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için, taşınmaz başında yöreyi iyi bilen, komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu ile tarafların aynı yönteme göre bildirecekleri tanıkları ve 3 kişilik zirai bilirkişi kurulu hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, zilyetliğin kimden kime ve nasıl intikal ettiği, öncesinin kamu orta malı mera niteliği taşıyıp taşımadığı ve çevresindeki kamu orta malı meradan ne şekilde ayrıldığı gibi hususlar etraflıca sorulup, maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalıdır.

Bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkilerin yöntemince giderilmesine çalışılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli ve tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalıdır.

Ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, arazinin eğimi, toprak yapısı, komşu parsellerle arasında doğal ya da yapay sınır veya ayırıcı unsurların bulunup bulunmadığı, bitki örtüsü, öncesinin kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığını irdeler, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmede bulunan ayrıntılı ve gerektiğinde çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş rapor alınmalıdır.

Fen bilirkişisinden keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye elverişli, Toprak Tevzii Komisyonunca oluşturulan mera haritası ile kadastro paftasını çakıştırılmalı şekilde gösteren ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.