Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/4979 K.2010/4644

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... ve ... parsel sayılı 891.64, 1731.21 ve 8059.32 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ham toprak niteliği nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ... ve ..., yasal süresi içinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli ..., 48 ve 117 ada 6 parsel sayılı taşınmazların eşit paylar ile davacılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Mahkemece çekişmeli ... parsel sayılı taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. ... parsel sayılı taşınmaz aynı ada 1 sayılı mera parseline bitişik olduğu halde, bu taşınmazın meradan açılma olup olmadığı yönünden yöntemine uygun şekilde araştırma yapılmamış, çekişmeli taşınmaz üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi açıklığa kavuşturulmamış,

3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak örnekleri ile dayanağı olan belgeler getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği,

imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğiyle ilgili olarak komşu taşınmazların toprak yapısı ile çekişmeli taşınmazları karşılaştıran şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, çekişmeli taşınmazın niteliğini gösterecek şekilde tüm yönlerden çektirilecek fotoğrafları rapora eklenmeli, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Davalı Hazine'nin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle ... parsel sayılı taşınmazla ilgili hükmün BOZULMASINA,

2- Davacı Hazine vekilinin 102 ada 48 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyizine gelince. Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçimi süresi açıklığa kavuşturulmamış, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ve jeolog bilirkişiden ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, jeolog bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, çekişmeli taşınmazın halen ya da öncesinde zirai bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde sazlık ya da bataklık olup olmadığı,

öncesi bu nitelikteki yerlerden ise imar ve ihyaya konu edilip edilmeği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişki yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, çekişmeli taşınmazın sazlık ya da bataklık olup olmadığı hususunda komşu taşınmazların toprak yapısı ile çekişmeli taşınmazı karşılaştırır şekilde jeolog bilirkişiden ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğiyle ilgili olarak komşu taşınmazların toprak yapısı ile çekişmeli taşınmazı mukayese eder şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, rapora çekişmeli taşınmazın niteliğini gösterecek şekilde ve tüm yönlerden çekişmiş fotoğrafları eklenmeli, çekişmeli taşınmazın kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususu tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulmalı, çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin ekonomik amaca uygun olup olmadığı hususu üzerinde önemle durulmalı,

teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle 102 ada 48 parsel sayılı taşınmazla ilgili hükmün BOZULMASINA,

3- Davacı Hazine vekilinin 117 ada 6 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyizine gelince. Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi açıklığa kavuşturulmamış, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmeği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve

tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişki yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğiyle ilgili olarak komşu taşınmazın toprak yapısı ile çekişmeli taşınmazın karşılaştırır biçimde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, çekişmeli taşınmazın niteliğini gösteren tüm yönlerinden fotoğrafları çektirilmeli,

çekişmeli taşınmazların kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususu tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulmalı, çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin ekonomik amaca uygun olup olmadığı hususu üzerinde önemle durulmalı, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.