Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/5741 K.2011/2285

Taraflar arasında kadastro tespitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında temyize konu 115 ada 9, 10 ve 11 parsel sayılı 4165,39, 5295,26 ve 6943,58 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Toprak Tevzi Komisyonunca düzenlenen haritada sınırlandırıldıkları ancak numaralandırılmadıkları ve ...'in işgalinde olduklarından söz edilerek, 115 ada 21 parsel sayılı 13489,85 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, aynı nedenlerle ve ...'in işgalinde olduğundan söz edilerek davalı Hazine adına tarla niteliği ile tespit edilmiş.

115 ada 18 ve 19 parsel sayılı 6537,13 ve 6135,30 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ise kadim kullanım nedeniyle mera niteliği ile sınırlandırılmışlardır. Davacı ..., ... intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 115 ada 18, 19 ve 21 sayılı parseller hakkında, davacı ... ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 115 ada 9, 10 ve 11 sayılı parseller hakkında ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 115 ada 18 ve 19 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tescillerine, 115 ada 9, 10, 11 ve 21 parsel sayılı taşınmazların ise Kadastro Kanunu'nun 16/B maddesi gereğince mera niteliği ile sınırlandırılmalarına karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece komşu köyden dinlenen bir yerel bilirkişi beyanına dayanılarak taşınmazların tamamının öncesinin mera olduğu kabul edilmek suretiyle ve meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukuken değer taşımayacağı gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmazların nitelikleri ile ilgili olarak uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan rapor alınmadığı gibi, Toprak Tevzi Komisyonu çalışmaları sonucu düzenlenen belirtmelik tutanakları ve haritaları ile mera tahsis haritası da getirtilip uygulanmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ve dayanağı olan belgeler ile çekişmeli taşınmazlara ait toprak komisyonunca düzenlenen komisyon haritası ve ekleri varsa mera tahsis haritası getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ile 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte varsa komisyon haritası ile mera haritası yerel bilirkişi yardımı ile fen bilirkişisi tarafından kadastro paftası ile ölçekleri eşitlenerek çakıştırılmak suretiyle uygulanıp, kapsamları belirlenmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazların geçmişte ne durumda bulundukları, kime ait oldukları, kimden nasıl intikal ettikleri, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldıkları, öncelerinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olmaları halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmedikleri, imar ve ihyaya konu edilmiş iseler ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı,

komşu mera parselleri ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaklardaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliklerini bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı, çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi,

bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parsellerinden nasıl ayrıldıklarını açıklar nitelikte, komşu mera parselleri ile çekişmeli taşınmazlar arasında doğal ya da yapay bir sınır bulunup bulunmadığını, meranın devamı niteliğinde olup olmadıklarını, mera bütünlüğünü bozup bozmadıklarını belirtir ve önceki ziraatçi bilirkişi raporunu da irdeler şekilde bilimsel verilere dayalı, çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazların nitelikleri kesin olarak saptanmalı ve mahkemenin bu konudaki gözlemi de keşif tutanağına geçirilmeli,

fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmazlar ile komşu mera parsellerinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösterip açıklayan rapor ve harita düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek ve mera tahsisi haritası kapsamı dışında kalan taşınmazın öncesi kadim mera olsa bile tahsis tarihinden itibaren mera niteliğinin kalkacağı, kadastro tespitine dek 3402 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde de belirlenen koşulların gerçekleşmesi halinde zilyetlikle kazanılmasının mümkün hale geleceği de göz önünde bulundurulmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.