Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/8628 K.2010/7207

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 117 ada 41 parsel sayılı 4797.84 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 4753 sayılı Yasa’ya göre oluşan Hazineye ait tapu kapsamında kaldığı ve ...’in işgalinde olduğu beyanlar hanesinde gösterilerek davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli parselin davacı ... adına tesçiline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece Hazineye ait Ağustos 927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının taşınmazı kapsadığı; ancak, kaydın sınırları sabit olmasına rağmen, miktarının sınırların kapsadığı yer kadar büyük olmadığı, nereye tekabül ettiğinin bilinememesi nedeniyle uygulama imkanı bulunmadığından 1963 yılında 4753 sayılı Yasa ile Hazine adına tapuya tescil edilerek tapulu taşınmaz haline döndüğü ve bu tapunun tesisinden geriye davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 46. maddesinde öngörülen 20 yıl süre ile malik sıfatıyla zilyetlik koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de;

mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Taşınmazın bulunduğu bölgede Toprak Komisyonunca 4753 ve 5618 sayılı yasalar uyarınca çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalarda, kadastro tespiti sırasında taşınmaza uygulanan ve uyduğu tespit edilen 8.11.1963 tarih ve 515 numaralı tapu kaydı ile taşınmaz Hazine adına tescil edilmiştir.

Hazinenin tapu kayıtlarının dayanağını teşkil eden 20.7.1963 tarihli belirtmelik tutanağının 109/54 nolu parseli ile ...

Çelik icarında olduğu, kaçak ve yitik kişilerden Hazineye intikal ettiği, 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtları ve Ağustos 927 tarih 1 sıra numaralı tapu kaydı ile Hazine adına kayıtlı olduğu, 1951 yılında köye gelen şahısların Hazineden icar ile kullandıkları anlaşılmış, Hazine adına belirtmesi yapılarak, Hazine adına tapu kayıtları oluşturulmuştur.

Mahkemece belirtmelik tutanağında uygulanan Ağustos 927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydı tüm tedavülleri varsa haritası ile birlikte getirtilmemiş, kaydın kadastro tespiti sırasında revizyon görüp görmediği araştırılmamış; varsa, bu taşınmazların kadastro tespit tutanak suretleri getirtilmek suretiyle tapu kaydı, revizyon gördüğü parseller de dikkate alınarak keşifte uygulanan kaydın kapsamının varsa haritasına göre, haritası yoksa “...

Dağı, ... banisi, ... ziyareti ve Nihil” olan hudutları itibarı ile gayri sabit hudutlu olduğu gözönüne alınarak miktarına göre kapsamının belirlenmesi gerektiği düşünülmemiştir.

Yine belirtmelik tutanağında uygulanan 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtlarının tümü ve tahrir kayıtlarının Hazine adına oluşum nedenine ilişkin belgeler getirtilmemiş, belirtmelik tutanaklarına göre Hazineye ait aynı tapu ve vergi kayıtlarının uygulandığı taşınmazlar hakkında, şahıslarca Hazine aleyhine açılan ve Kadastro Mahkemesinde görülmekte olan davaların birleştirilmesi gerektiği düşünülmemiştir.

Dosyaya getirtilen nüfus kayıt örneğinden belirtmelik bilirkişilerinin ölü olduğu anlaşılmakta ise de belirtmelik tutanağında muhtar ve aza olarak imzası bulunan şahısların ölü olup olmadıkları araştırılmamış; sağ iseler belirtmelik tutanağının içeriği hakkında tanık olarak bilgilerine başvurulmamıştır. Yine belirtmelikte isimleri geçen şahısların kim oldukları ve icarcı olup olmadıkları üzerinde de durulmamıştır.

Çekişmeli taşınmaz Yüksekova-Şemdinli yoluna sınır olup Dairemizdeki benzer dosyalardan bu yol nedeniyle kamulaştırma yapıldığı anlaşıldığı halde yol nedeniyle yapılan kamulaştırma evrakları getirtilmemiş ve mahalline uygulanmamıştır. Ziraatçı bilirkişi taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğunu belirtmiş, Jeofizik mühendisi bilirkişi ise bir kısmının bataklık olduğunu belirttiği halde çelişkinin nedenleri üzerinde durulmamış, çelişki giderilmeye çalışılmamıştır.

Böylesine eksik inceleme ile karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle belirtmelik tutanağında gösterilen Hazine adına kayıtlı Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri, varsa haritası, tapu kaydı, varsa kadastro sırasında revizyon gördüğü parsellerin kadastro tespit tutanağı suretleri, 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtları ile bu kayıtların Hazine adına kaydedilmesinin nedenini oluşturan oluşum belgeleri, belirtmelikte imzası bulunan tüm muhtar ve azaların nüfus kayıt örnekleri ile kamulaştırma ile ilgili idari tahkikat evrakları, kamulaştırma kararı ve ekleri,

kamulaştırma haritası getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra; taşınmaz başında yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, belirtmelik ve tespit bilirkişileri ve teknik bilirkişi katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte yerel bilirkişiler yardımı ile Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydı uygulanarak, hudutları zeminde tek tek göstertilmeli, gösterilen hudutlar teknik bilirkişiye haritasında işaret ettirilmeli, kaydın haritası varsa kapsamı haritasına göre, haritası yoksa kayıt hudutları gayri sabit olduğundan miktarına göre kapsamı belirlenmeli, tapu kaydı kapsamı belirlenirken söz konusu kaydın revizyon gördüğü parseller nazara alınmalı, aynı şekilde belirtmelikte uygulanan vergi kayıtları da uygulanarak kapsamı belirlenmeli, bu kayıtların Hazine adına oluşum nedeni üzerinde durulmalı, kamulaştırma ile ilgili idari tahkikat evrakları,

kamulaştırma kararı ve ekleri, kamulaştırma haritası kadastro paftası ile çakıştırılmak suretiyle uygulanıp kapsamları belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne olduğu, kim veya kimler tarafından ne suretle ve ne zamandan beri kullanıldığı, icar ile kullanılıp kullanılmadığı,

taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, belirtmelikte imzası bulunan muhtar ve azalar sağ iseler belirtmeliğin içeriği hususunda beyanlarına başvurulmalı, Hazine adına oluşan tapu kayıtlarının dayanağı belirtmelikte Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının uygulandığı ve aynı şekilde davalı bulunan tüm parsellerle ilgili dava dosyalarının birleştirilmesi gerektiği düşünülmeli, teknik bilirkişiden keşfi takibe imkan verir ve uygulanan kayıtların kapsamını gösterir ayrıntılı ve krokili,