Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/8646 K.2011/4975

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 124 ada 12 parsel sayılı 14.274,90 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ölü olduğu belirtilmek suretiyle davalılar murisi ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, yargılama aşamasında ise tapu kaydına dayanmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazın öncesinin davacı tarafa ait olduğu ancak murislerinin ölümünden sonra mirasçılarının zilyetliğinin bulunmadığı, davalı taraf lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hükme yeterli bulunmamaktadır.

Yargılama aşamasında davacı taraf birden fazla tapu kaydına dayanmış olup daha sonra bu kayıtlardan T.Sani 320 yoklama tarih 297 numaralı tapu kaydının çekişmeli taşınmaza ait olduğunu iddia etmiştir. Mahkemece, davacı dayanağı tapu kaydının maliki olan ... oğlu ... ile davacının akdi ya da irsi ilişkisi olup olmadığı araştırılmamış, tapu kaydı mahalline uygulanıp kapsamı belirlenmemiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için; öncelikle taraflardan iddia ve savunmalarıyla ilgili tüm deliller istenmeli, davacı taraf dayanağı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritası ile birlikte getirtilmeli, komşu parsellerin tutanak ve dayanaklarını oluşturan belgeler getirtilip dosya ikmal edilmelidir.

Bundan sonra mahallinde yaşlı ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve fen bilirkişi katılımıyla keşif icra edilmelidir.

Taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında, davacı tarafın dayanağını oluşturan tapu kaydı okunup kayıtlarda yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından bilinemeyen hudutlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilen hudutlar fen bilirkişi tarafından işaretlenmeli ve bu suretle kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.

Dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından tapu kaydı hudutlarının ... ettikleri özelliklerle taşınmazları üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç tarihi ve sürdürülüş biçimi hakkında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların beyanları komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, beraberinde götürülecek teknik bilirkişiden uygulanan kayıtların kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir ayrıntılı ve gerekçeli harita ve rapor istenmelidir.

Tapu kaydının taşınmazı kapsadığının belirlenmesi halinde, davalı tarafın dayanağı olan 1949 tarihli köy senedinin tanıkları da dinlenmek suretiyle davalı tarafın zilyetliğinin ne zaman ve ne sebeple başladığı, tapu kaydı kapsamı yönünden davalılar lehine 3402 sayılı Yasa’nın 13/B-b maddesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmedeği araştırılmalı, tapu kaydının intikalleri ve maliklerinin ölüm tarihi ile kullanım durumu dikkate alındığında kaydın hukuki kıymetini kaybedip kaybetmeyeceği zilyet olan kişiler yararına 3402 sayılı Kanun'un 13/B-c maddesinde öngörülen şartların oluşup oluşmadığı tartışılmalı;