Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/101 K.2012/280

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 129 ada 31 ve 33 parsel sayılı 3.342,92 ve 5.595,79 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, irsen intikal, taksim, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içinde çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli parsellerin tespit gibi davalı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli 129 ada 31 ve 33 parsel sayılı taşınmazların tarım arazisi olduğu ve davalı lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanma koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; bu değerlendirme dosya kapsamına uygun bulunmadığı gibi yapılan araştırma, inceleme ve uygulama yeterli değildir.

Taşınmazların niteliği konusunda dosyada bulunan zirai bilirkişi raporları yetersiz olup, taşınmazlar üzerinde tarımsal faaliyetin ne şekilde sürdürüldüğü araştırılmadan soyut nitelikteki yerel bilirkişi ve tespit bilirkişisi beyanlarına itibar edilerek, taraf tanıkları dinlenmeksizin ve dava konusu taşınmazlar 129 ada 1 nolu mera parseline sınır olduğu halde, çekişmeli taşınmazların meranın devamı niteliğinde olup olmadığı belirlenmeden hüküm kurulmuştur.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; mahallinde yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen komşu köyden seçilecek yerel bilirkişi kurulu ile yine aynı yöntemle belirlenecek tanıklar yardımı ve üç kişilik zirai bilirkişi heyeti refakate alınarak yeniden keşif yapılmalıdır.

Eylemli durumda, çekişmeli taşınmazların sınırlarında yer alan 129 ada 1 parsel sayılı meranın kadim mera olup olmadığı ve tespitinin kesinleşip kesinleşmediği araştırılmalı, keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarından taşınmazların geçmişte kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazların vasıfları kesin olarak saptanmalı ve mahkeme gözlemi de keşif tutanağına yansıtılmalıdır.

Uzman ziraat mühendisi kurulundan arazinin niteliği, toprak yapısı, komşu mera parseli ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı konusunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazların keşifte çekilecek fotoğrafları da bilirkişi raporuna eklenmelidir.

Çekişmeli taşınmazlara komşu olan 129 ada 29, 32, 34, 36, 150 ve 152 sayılı parsellerin aynı şekilde davalı olduğu, bu parseller hakkında verilen ve Yargıtay denetiminden geçen mahkeme kararları da dikkate alınmalı, çekişmeli taşınmazların niteliği değerlendirilirken komşu parsellerin nitelikleri üzerinde durulması gerektiği düşünülmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.