Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/1580 K.2012/4805

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Taşlıgüney Köyü çalışma alanında bulunan 105 ada 38 parsel sayılı 16801.86 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesi gereğince davalılar Yavuz ve ... adına eşit paylarla tespit edilmiştir. Davacı Hazine tapu kaydına dayanarak ve mera yönünden yeterli araştırma yapılmadığı gibi zilyetlikle iktisap koşullarının da oluşmadığı iddiası ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişme konusu 105 ada 38 sayılı parselin tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davalı tarafın çekişmeli parselin 4753 sayılı Yasa ile yapılan Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarında mera dışına çıkarılarak Hazine adına tapuya bağlandığı, davalı ve murislerinin Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarından önce ve sonra 20 yıldan fazla zilyetliğinin olduğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın sınırında 105 ada 32 sayılı mera parseli bulunduğu halde, yöntemince mera araştırması yapılmamış ve komşu mera parselinin kadim ya da tahsisli mera olup olmadığı araştırılmamıştır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde Toprak Tevzi Komisyonu tarafından çalışma yapıldığı da dikkate alınarak, varsa mera tahsis kararları, ekleri ve haritaları ile, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip, dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri huzuruyla keşif icra edilmeli,

varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp komşu taşınmazın niteliği belirlenmeli, mera tahsisi yoksa, komşu 105 ada 32 sayılı mera parselinin öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parseli arasında ayırıcı nitelikte bir unsur bulunup bulunmadığı araştırılmalı, öncesinin kadim mera olmaması halinde Hazine adına oluşan tapu kaydından önce davalı lehine edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli, mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmeli, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli,

ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli;

taşınmazın niteliğinin belirlenmesinde çekişmeli parsellere komşu diğer taşınmazlarla ilgili kesinleşen hükümler varsa, bunlar da göz önüne alınmalı; davası derdest olanlar varsa, birlikte değerlendirilmesinin gerekip gerekmediği düşünülmeli; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.