Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/2047 K.2012/5712

Davacı tarafça genel kadastro ile oluşan tapu kaydının iptali ve tescil istemi ile tapu kaydına dayanılarak açılan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtayca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

Dava konusu Kocakurt Köyü, 101 ada 16 parsel, 3.389.357,07 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro sırasında Kocakurt Köyü halkı tarafından kadimden beri mera olarak kullanıldığı ve 1965 tarihli 71 nolu Toprak Tevzi Komisyonu tarafından mera olarak sınırlandırıldığı belirtilerek mera olarak sınırlandırılmış, 206 ada 1 parsel sayılı 1.079,46 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise tapu kaydı nedeniyle Musa oğlu ..., ... oğlu ...,oğlu ... ve ... oğlu ... adına ağıl yeri olarak tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı... oğlu ... 206 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tamamı ile 101 ada 16 parsel sayılı taşınmazdaki ağıl yerinin taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle adına tescili talebi ile davacı ... ise 101 ada 16 parsel sayılı taşınmaz içerisinde atalarından kalan ağıl yerinin adına tescili talebi ile dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı ...' nın 206 ada 1 parsel yönünden açtığı davasının reddine, 101 ada 16 parsel yönünden açtığı davanın ise kabulüne, hükme dayanak yapılan fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümün ifrazı ile davacı Yusuf oğlu ... adına tapuya kayıt ve tesciline, davacı ...'nın davasının kabulü ile, hükme dayanak yapılan fen bilirkişisi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümün ifrazı ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli 101 ada 16 parsel sayılı mera içerisinde kalan (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerin taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davacılara ait olduğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Davacıların dayandığı, kadastro tespitinde 206 ada 1 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kaydı usulünce uygulanıp kapsamı belirlenmemiş, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 4753 sayılı yasaya göre Toprak Tevzi Komisyonu çalışmaları yapıldığı dosya kapsamından anlaşıldığı halde mahkemece bu yönden de araştırma yapılmadığı gibi dava konusu taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı yönünden de yeterli araştırma ve inceleme yapılmamıştır.

O halde doğru sonuca varabilmek için çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgede 4753 sayılı Yasa'ya göre yapılan Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarına esas belirtmelik tutanakları ve krokiler ile davacıların dayandığı 206 ada 1 parsel sayılı taşınmaza uygulanan tapu kaydı ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritası ile taşınmazın bulunduğu yerde yapılan mera tahsisine ilişkin kararlar, ekleri ve haritaları da getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız,

yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında davacıların dayandığı tapu kaydı varsa 3402 sayılı Yasa'nın 20/A maddesi uyarınca haritası ile uygulanıp, kapsamı belirlenmeli;

harita bulunmaması ya da uygulanabilir olmaması halinde ise, sınırları tek tek okunmak suretiyle sınırlar mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, tapu kaydının taşınmazları kapsayıp kapsamadığı kesin olarak belirlenmeli, tapu kaydı kapsamında kalan bölümler kayıt maliklerine verilmeli, tapu kaydı kapsamı dışında kalan bölümlerin bulunması halinde, Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarına esas belirtmelik tutanakları ve krokiler uygulanmalı, mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli,

taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise, ihyanın hangi tarihte başlayıp, ne zaman bitirildiği,

zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, ziraat bilirkişisinden çekişmeli taşınmaz bölümlerinin tarımsal niteliğini bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi,

bitki deseni ve diğer yönlerden komşu parsellerden nasıl ayrıldığını açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, çekişmeli taşınmazın niteliği kesin olarak belirlenmeli, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli, mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak delillere göre karar verilmelidir.