Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/5018 K.2012/9261

Davacı tarafça genel kadastro ile oluşan tapu kaydının iptali ve tescil istemi ile tapu kaydına dayanılarak açılan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

Dava konusu Belören Köyü 103 ada 52 parsel sayılı 5754.01 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz dava dışı 196 ada 3 ve 121 ada 1 parsel sayılı taşınmazlarla birlikte tapu kaydı nedeniyle davalı ... Kişiliği adına betonarma iki katlı köy konağı olarak tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, başka bir tapu kaydına dayanarak taşınmazın bir bölümü hakkında tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişisinin ek raporunda (A) harfi ile gösterilen 1207.11 metrekare yüzölçümündeki bölümün tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline, üzerinde bulunan betonarma iki katlı köy konağı ve eklentilerinin kullanım hakkının davalı Köy Tüzel Kişiliğine ait olduğunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı Köy Tüzel Kişiliğinin tutunduğu tapu kaydı, 1955 yılında, kamulaştırma nedeniyle Köy Tüzel Kişiliği adına tapuya tescil edilen 12.000 metrekare yüzölçümlü kayıttan gelmektedir. Kaydın kuzey sınırı "Tepe", batısı ise "Kavaklı Çayı" okumaktadır. Davacı Hazinenin tutunduğu tapu kaydı ise 1977 yılında, öncesinin devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu belirtilerek, idari yoldan oluşturulmuştur.

Hazine tapusunun batı sınırı "Çay ve yol", güney sınırı "Belören Köyü Tüzel Kişiliği" ve kuzeyi ise Tepe okumaktadır.

Hazine tapusunun öncesi, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup güneyini "Belören Tüzel Kişiliği" olarak göstermesine ve davalı Köy Tüzel Kişiliğinin tutunduğu tapu kaydının ise kuzeyini "Tepe" okuyor olmasına; keza her iki kaydın da batı sınırında "Çay" bulunmasına göre, Hazine tapusunun, köy tapusunun kuzeyinde okunan tepeden kazanıldığını kabulde zorunluluk bulunmaktadır.

Başka bir anlatımla her iki kayıt kuzey-güney yönünde birbirini okumakla Hazine tapusu kapsamının, köy tapusu kapsamının kuzeyinde yer aldığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca mahkemenin kabulü dosya kapsamına uygun olmadığı gibi, tapu kayıtlarının kapsamının belirlenmesi yönünde yapılan inceleme ve araştırma da hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Davalı köy tapusu, kamulaştırma yoluyla oluşup sonradan ifraz gördüğüne ve ifrazen Hazine adına tescil edilen bölümün daha sonra başka taşınmazlarla tevhit edildiğine göre tüm bu kayıtların haritalarının bulunması gerekmektedir. Hazinenin tutunduğu tapu kaydının da haritası olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenlerle, doğru sonuca ulaşabilmek için öncelikle davalı köyün tutunduğu tapu kayıtları ile bu tapudan ifrazen oluşan kayıtların haritalarının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, haritaları varsa getirtilmeli, bundan sonra mahallinde yeniden keşif yapılarak,

köy tapusundan ifraz edilerek Hazine adına tapuya tescil edilen bölümler ile yola terk edilen bölümler de dikkate alınmak suretiyle köy tapusunun kapsamı haritasına göre belirlenmeli, haritasının bulunamaması halinde, bu tapudan ifrazen Hazine adına tescil edilen taşınmaz bölümü ile yola terk edilen taşınmaz bölümleri ve köy tapusunun revizyon gördüğü dava dışı parseller gözönünde bulundurularak köy tüzel kişiliğinin tapu kaydına miktarına göre kapsam tayin edilmeli;

çekişmeli taşınmazın tapu kaydı kapsamı dışında kalan bölümü bulunduğu takdirde, kuzeyde kalacak olan kayıt miktar fazlası bölümün Hazinenin tutunduğu tapu kaydı kapsamında kaldığı; aksi takdirde, Hazine tapusunun kapsamının ham toprak olarak Hazine adına tespit edilen dava dışı 103 ada 51 parsel sayılı taşınmaz içinde kaldığı kabul edilmeli ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.