Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/6033 K.2012/8945

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Oruçbey Köyü çalışma alanında bulunan 108 ada 63, 64, 65, 118 ada 166, 167, 168, 169, 179 ve 181 parsel sayılı 445.61, 199.96, 127.49, 8.292.34, 2.597.27, 2.618.08, 3411.06, 1.043, 73 ve 295,70 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, tapu kaydı harici satış, hibe, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar ... ve arkadaşları adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli parsellerin tespit gibi davalılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; davacı ve davalı taraf dayanağı olan tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazlara uyduğu, daha eski tarihli olan davalı tarafın dayanağı olan tapu kaydına değer verildiği gerekçesi ile hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme hükme yeterli bulunmamaktadır. Tarafların dayanakları olan tapu kayıtları tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmemiş, yapılan keşifte mahalline yöntemince uygulanmamıştır.

Doğru sonuca ulaşmak için; çekişmeli taşınmazların tespit dayanağı ve davalı taraf dayanağı olan Mart 1323 tarih 65 numaralı tapu kaydı ve davacı Hazine'nin dayanağı olan Haziran 1958 tarih 72 numaralı tapu kaydı varsa haritası ve oluşum belgeleri ile birlikte tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile getirtilmeli, komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler yardımı ve fen ve ziraatçi bilirkişi aracılığıyla keşif icra edilmelidir.

Taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında varsa tarafların dayanağı olan tapu kayıtlarının haritası uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmelidir. Ancak tapu kaydının krokisi zemine uygun değilse ve uygulama kabiliyeti yok ise tapu kaydının sınırlarına itibar edilmelidir.

Tapu kayıtları ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup kayıtlarda yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir. Kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle kaydın kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.

Davalı dayanağı olan Mart 1323 tarih 65 numaralı tapu kaydı şehri mezkurun 62 ve 63 numaralı kayıtlarından gelmekte olup aynı kökten gelen Mart 1323 tarih 64 numaralı tapu kaydının gittilerinin de hangi parsele revizyon gördüğü de araştırılmamıştır. Davacı Hazine'nin dayanağı tapu kaydı miktarı 1.000 metrekare, davalı tarafın dayanak tapu kaydının miktarı 1.838 metrekare, çekişmeli taşınmazların yüzölçümleri toplamı ise 19.031,25 metrekaredir.

Dayanak tapu kayıtlarının miktarları ile davacı Hazine tapu kaydının doğusunun ve davalı taraf tapu kaydının batısının "hendek" okuması nazara alındığında her iki tapu kaydının birbirine sınır ve tapu kayıtlarının taşınmazların farklı bölümlerine ilişkin olabileceği düşünülmelidir. Tapu kaydı hudutlarında okunan "hendek, ..." yerleri kesin olarak belirlenmelidir.

Keşif icrası sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından tapu kayıtlarının ihdası, intikali, intikal sırasında hudutlarda ve miktarda değişiklik varsa bu değişikliğin nedeni, hudutların arz ettikleri özelliklerle taşınmazların tasarrufu hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıkların kayıtların uygulanması ve taşınmazların tasarrufu hususundaki beyanlarını zemine uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, beraberinde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların hudutları ile kapsamını belirtir keşfi takibe imkan verir gerekçeli kroki ve rapor alınmalı, ziraat mühendisi bilirkişiden arazinin niteliği, toprak yapısı hakkında ayrıntılı ve gerekçeli bilgi alınmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.