Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/4076 K.2013/3941

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Burunören Köyünde yapılan 129 ada 51 parsel sayılı 1.052.963,20 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadim kullanım nedeniyle mera olarak sınırlandırılmış ve özel siciline tescil edilmiştir. Davacı ... irsen intikal ve taksim iddiasına dayanarak taşınmazın adına tescili istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli parselin tapu kaydının iptali ile fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümünün davacı ... adına tesciline, geriye kalan bölümün mera olarak özel siciline yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümünün tarım arazisi olduğu ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının davacı taraf lehine gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve uygulama yeterli değildir.

Meralar hakkında açılacak davaların Hazine yanında taşınmazın bulunduğu Köy Tüzel Kişiliğine de yöneltilmesi zorunlu olduğu halde yasal hasım olan Burunören Köyü Tüzel Kişiliği davaya dahil edilmemiş; çekişmeli taşınmaz mera olarak tespit edildiği halde yöntemince mera araştırması yapılmamış, mera parselinin kadim ya da tahsisli mera olup olmadığı belirlenmemiş, komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilmemiş, uygulamada bu kayıtlardan yararlanılmamış, hava fotoğrafları ile fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar yönünden de araştırma ve inceleme yapılmamıştır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, yasal hasım konumundaki Burunören Köyü Tüzel Kişiliği davaya dahil edildikten sonra, taşınmazın bulunduğu yerde varsa mera tahsis kararları, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmazı dıştan çevreleyen komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler ile dava tarihi olan 22.11.2010 tarihinden geriye doğru 20-30 yıl öncesine (1979-1989 tarihleri arası) ait iki ayrı zamanda çekilmiş hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığı'ndan, fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftaların ise İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilip dosya ikmal edilerek mahallinde yaşlı, tarafsız,

yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve ayrıca Jeodezi ve Fotogrametri Uzmanı Mühendis ile fen bilirkişi aracılığı keşif icra edilmelidir. Varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsisi yoksa, mera parselinin öncesinin

./...

2013/4076-3941 SH.2

geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümü ile geriye kalan mera parseli arasında ayırıcı nitelikte bir unsur bulunup bulunmadığı araştırılmalı, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı,

hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı,

fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümü ile geriye kalan mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli; mera tahsisinin bulunması ve taşınmazın mera tahsis haritası kapsamı dışında kalması halinde, öncesi mera olsa bile tahsisle birlikte mera niteliği kalkmış olacağından zilyetlikle kazanılmasının mümkün hale geleceği göz önünde bulundurularak tahsis tarihi ile dava tarihi arasında 20 yıllık sürenin bulunup bulunmadığı belirlenmeli, tahsis bulunmaması veya taşınmazın tahsis haritası kapsamında kalıp,

öncesinin mera olduğunun anlaşılması halinde meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukukça değer taşımayacağı düşünülmelidir.

Hava fotoğrafları ile İl Kadastro Müdürlüğünden istenen paftaların 1979-1989 yılları arasında çekilen ve düzenlenen fotoğraflar ile paftalar olması gerektiğinin gözetilmesi, bunların çekildikleri ve düzenlendikleri tarihlere göre dava konusu yerin kültür arazisi niteliğinde olup olmadığı veya hangi nitelikte bulunduğu hususlarının açıklığa kavuşturulması, uzman bilirkişilerden Yargıtay ve tarafların denetimine açık, gerekçeli, karşılaştırmalı, rapor istenmesi, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

...