Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/5677 K.2013/6829

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle "Dava konusu taşınmaz ve çevresine ait kamulaştırma haritaları ve belgelerinin eksiksiz şekilde getirtilerek mahallinde yapılacak keşifte uygulanarak dava konusu taşınmazın ...

Barajı göl alanında veya çalışma sahasında kalıp kalmadığının tespiti, kamulaştırma çalışmalarında herhangi bir işleme tabi tutulup tutulmadığının veya davalı taşınmaz bölümüne fiilen el konulup konulmadığının araştırılması, zilyetliğin başlangıç şekli ve süreci ile niteliğinin yerel bilirkişi ve tanıklardan etraflıca sorulması, ondan sonra davalı taşınmaz bölümünün ...

Barajı kamulaştırma alanı içinde kaldığı belirlendiği takdirde dava konusu taşınmazın tespit dışı bırakıldığı tarihten itibaren kamulaştırma çalışmalarının yapıldığı tarihe kadar kazanmayı sağlayan sürenin dolmadığının anlaşılması halinde davanın reddine karar verilmesi, dava konusu taşınmazın kamulaştırma sahası dışında kaldığının anlaşılması halinde ise toplanacak deliller ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, hükme dayanak yapılan fen bilirkişisi raporunda (B) harfi ile gösterilen 2700,03 metrekarelik bölümün davacı ...'nın mirasçıları adına miras payları oranında tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazda ...

Barajı yapımı nedeniyle kamulaştırma yapılmadığı, çekişmeli taşınmazın tescil harici bırakıldığı tarihten dava tarihine kadar adlarına tescil kararı verilenler yönünden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmadığı gibi, tescil harici bırakılan taşınmazda kamulaştırma işlemi yapılması söz konusu olamayacağına göre varılan sonuç da dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmazın 1983 yılında Kızılırmak yatağı olması nedeniyle tescil harici bırakıldığı, taşınmazın ... Barajı kamulaştırma sahasında kaldığı, davanın açıldığı 2006 yılından bir yıl sonra ... Baraj gölü altında kaldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Mahkemece, dava konusu taşınmaza ait hava fotoğrafları getirtilip yöntemince uygulanmamış, öncesi dere yatağı olan taşınmazın imar-ihya sonucu mu yoksa kendiliğinden mi tarım arazisine dönüştüğü yöntemince araştırılmamış, baraj çalışmaları nedeniyle fiilen taşınmaza el konulmak suretiyle taşınmazdaki zilyetliğin sona erdiği tarih belirlenmemiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için taşınmazın tespit tarihinden geriye doğru 20-25 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, fen bilirkişisi, jeolog, jeodezi, fotoğrametri mühendisinden oluşacak uzman bilirkişiler kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın nehir yatağı olması nedeniyle tescil harici bırakıldığı 1983 yılı ve sonrasında kimler tarafından neye istinaden zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği,

baraj çalışmaları nedeniyle taşınmaza fiilen ne zaman el konulduğu etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, jeolog, jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak uzman bilirkişiler kuruluna dava konusu taşınmazın dava tarihine göre 20–25 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak taşınmazın niteliği ile taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlenmeli,