Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/7688 K.2013/8032

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı, ..., ... Dede Obruk Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında imar-ihya, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tescil istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında ... aynı gerekçelerle davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın üzerinde imar-ihya yapılmadığı, dolayısıyla 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17. maddesi gereği davacılar lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleşmediği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Kadastro Müdürlüğünün cevabi yazısında, dava konusu taşınmazın taşlık, kayalık niteliğiyle 766 sayılı Tapulama Kanunu döneminde yapılan kadastro çalışmalarında tespit dışı bırakıldığı bildirilmiştir. Davacılar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil isteğinde bulunmuştur.

Uzman ziraat bilirkişisi raporunda çekişmeli taşınmazın (A ve B) harfi ile gösterilen bölümlerinin bağ ve bahçe niteliğinde olduğu, (C) harfi ile gösterilen bölüm üzerinde ise baraj yapımı sırasında kum eleme işlemi yapıldığından üzerindeki toprak yığınlarının düzeltilmesi halinde tarım arazisi vasfı kazanacağı belirtilmiştir.

Bilindiği gibi tespit harici arazilerin imar-ihya edilmeksizin basit bir uğraşı ile tarıma elverişli hale getirilebilmeleri mümkünse 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 14. maddesi gereği, tarıma elverişli hale getirilmesinden sonra kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi ile zilyet adına tapuya tescil edilebilir. Yine taşınmazın tarım arazisi haline dönüşmesinden sonra üzerinde bir takım yapılar inşa edilmesi zilyetlikle iktisaba engel teşkil etmez.

Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve tarıma elverişli hale getirildiği tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. O halde, sağlıklı bir yargıya ulaşmak için dava tarihinden geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait (1980, 1990 ve 2005 yılları) stereoskopik hava fotoğraflarının dosya arasına konulması ve bu fotoğrafların uzman fen bilirkişilerince stereoskopla incelenmesi gerekir.

Hal böyle olunca, dava konusu taşınmazın hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ile jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetleri aracılığıyla yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,

taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla hava fotoğraflarına aktarılmalı, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları özellikle irdelenmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.