Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/7697 K.2013/8130

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı ..., Sarıkaya Köyünde 1973 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılmış olan taşınmaz bölümünün adına tescili istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve 04.12.2009 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ve sarı renkte gösterilen 7696,19 m2 yüzölçümündeki taşınmazın son parsel numarası ile davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın temyize konu (A) bölümü üzerinde davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur.

Ancak, Mahkemece, dava konusu taşınmazın hangi nedenle tespit dışı bırakıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı araştırılmamış, imar-ihyayı en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafı incelemesi olduğu halde dava tarihi olan 2009 yılından 20 yıl öncesine ilişkin hava fotoğrafları getirtilip, inceleme yaptırılmamış; taşınmazın imar-ihya edilip edilmediği, imar-ihya yapılmış ise hangi tarihte başlanılıp hangi tarihte tamamlandığı konusunda rapor alınmamış, dava tarihine kadar 20 yılı aşkın süre ile taşınmazda davacı tarafın ekonomik amaca uygun tarımsal amaçlı zilyetliği olup olmadığı,

hususu tereddüte yer bırıkmayacak şekilde belirlenmemiş olduğundan yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

O, halde, sağlıklı sonuca varılabilmesi için 2009 yılından 20 yıl öncesine ilişkin en sonuncusu 1988 yılına ait olmak üzere birbirine yakın tarihlerde çekilmiş en az iki adet stereoskopik hava fotoğrafı üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendislerinden oluşacak uzman bilirkişi kuruluna iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılıp, taşınmazın temyize konu bölümüne ilişkin hava fotoğrafı ile kadastro paftası çakıştırılarak taşınmazın yeri işaretlenmeli, bu bölümün önceki ve niteliği, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi hususlarında bilirkişi kurulundan rapor alınmalı, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında; çekişmeli taşınmaza komşu 389 parsel sayılı taşınmazda Hazine lehine kamulaştırma yapılmış olup olmadığı araştırılıp; varsa, getirtilecek kamulaştırma belgelerinden de yargılanılmak suretiyle çekişmeli taşınmazın niteliği belirlenmeli; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın temyize konu bölümünün hangi tarihten beri kim tarafından hangi sıfatla ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, ihyanın tamamlandığı tarihten, dava tarihine kadar 20 yılı aşkın süre ile taşınmazın davacı tarafça ekonomik amaca uygun şekilde tarımsal faaliyette bulunulup bulunulmadığı belirlenmeli;zirai bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliği, ne şekilde kullanıldığı imar-ihyaya ne zaman başlanılıp ne zaman tamamlandığı hususlarında rapor alınmalı, tanık ve bilirkişi sözleri bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenip, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.