Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/7699 K.2013/8132

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Çizmeli Köyü çalışma alanında bulunan 217 ada 20 parsel sayılı 4417.47 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... ve müşterekleri, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda çekişmeli 217 ada 20 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümünün Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına eşit paylı olarak tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın temyize konu (A) bölümü üzerinde davacı taraf yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın terör nedeniyle boşaltıldığı tarih olan 1992 yılından önce tarımsal amaçlı kullanılıp kullanılmadığı yöntemince araştırılmamış, 1992 yılından 20 yıl öncesine ilişkin en geç 1972 yılına ait hava fotoğrafları üzerinde yöntemince uygulama yapılarak taşınmazda imar-ihya yapılıp yapılmadığı ile imar-ihya yapılmış ise hangi tarihte başlayıp hangi tarihte tamamlandığını belirten ayrıntılı rapor alınmamış, çekişmeli taşınmaza komşu 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağı ile varsa dayanakları getirtilmemiş,

komşu 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazın mera parseli olması durumunda çekişmeli taşınmaz yönünden yöntemince mera araştırması yapılması gerektiği düşünülmemiş, köye dönüş tarihi olan 1998 yılından tespit tarihi olan 2008 yılına kadar, çekişmeli taşınmaz üzerinde bulunan karakol binası ile bu binayı çevreleyen duvar dışında kalan bölümlerin davacı tarafça kullanılıp kullanılmadığı hususu açıklığa kavuşturulmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için öncelikle komşu 101 ada 1 sayılı parselin kadastro tutanağının onaylı örneği ve varsa dayanağı kayıtlar ve 1992 yılından 20-25 yıl öncesindeki döneme ilişkin birbirine yakın tarihlerde çekilmiş 3 adet stereoskopik hava fotoğrafları ile 1998 yılı ile 2008 yılı arasındaki döneme ilişkin aynı nitelikte en az 2 adet hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirtilerek dosyaya konulmalı,bu şekilde dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları,

fen bilirkişisi, jeolog, jeodezi, fotogrametri ve ziraat mühendisinden oluşacak uzman bilirkişiler kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın temyize konu bölümünün hangi tarihten beri kim tarafından neye istinaden zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın temyize konu bölümünün öncesinin niteliği, meradan açılmış olup olmadığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dava konusu taşınmazın terör nedeniyle boşaltıldığı tarih olan 1992 yılından önce tarımsal amaçlı kullanılıp kullanılmadığı belirlenmeli, köye dönüş tarihi olan 1998 yılından tespit tarihi olan 2008 yılına kadar, çekişmeli taşınmaz üzerinde bulunan karakol binası ile bu binayı çevreleyen duvar dışında kalan bölümlerin davacı tarafça kullanılıp kullanılmadığı hususu açıklığa kavuşturulmalı, kullanılmıyor ise bu durumun iradi terk niteliğinde olup olmadığı hususu üzerinde durulmalı,

önceki tarihli zirai bilirkişi raporunun teknik bilgi içermemesi ve denetime elverişli olmaması nazara alınarak zirai bilirkişiden taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise imar-ihya işlemlerinin ne zaman başlanılıp ne zaman tamamlandığı ve taşınmazın temyize konu bölümünün niteliği hususlarında rapor alınmalı, ayrıca getirtilecek hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak uzman bilirkişiler kuruluna stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmak suretiyle taşınmazın temyize konu bölümünün niteliği, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi hususlarında bilirkişi kurulundan rapor alınmalı, tanık ve bilirkişi sözleri bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek taşınmazın temyize konu bölümü üzerinde davacı taraf yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmek suretiyle sonucuna göre karar verilmelidir.