Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/10692 K.2014/9407

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 152 ada 68 parsel sayılı 42738,15 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz vergi kaydına dayanılarak kamu orta malı niteliğinde mera vasfıyla sınırlandırılmıştır. Davacı ... Pamukçuoğlu ve arkadaşları miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilmek suretiyle yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 152 ada 68 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve eki krokide (A) harfi ile gösterilen 644,28 metrekare yüzölçümündeki bölümün eşit paylarla davacı ... , ..... adlarına, (B) harfi ile gösterilen 685,77 metrekare yüzölçümündeki bölümün ..... adına, (C) harfi ile gösterilen 1511,31 metrekare yüzölçümündeki bölümün eşit paylarla .... kızı .... adına, (D) harfi ile ile gösterilen 216,86 metrekare yüzölçümündeki bölümün .... adına,

(F) harfi ile gösterilen 1774,35 metrekare yüzölçümündeki bölümün İbrahim Hakkı oğlu .... adına, (G) harfi ile gösterilen 2528,85 metrekare yüzölçümündeki bölümün .... adına, (H) harfi ile gösterilen 2397,41 metrekare yüzölçümündeki bölümün eşit paylarla .... adına, (I) harfi ile gösterilen 350,10 metrekare yüzölçümündeki bölümün ....oğlu ... adına, (J) harfi ile gösterilen 336,95 metrekare yüzölçümündeki bölümün Abdurrahman oğlu ... adına, (K) harfi ile gösterilen 440,10 metrekare yüzölçümündeki bölümün eşit paylarla ..., ..., ... adlarına, (L) harfi ile gösterilen 373,94 metrekare yüzölçümündeki bölümün .... adına,

(M) harfi ile gösterilen 320,76 metrekare yüzölçümündeki bölümün eşit paylarla ... adlarına, (N1) ile gösterilen 2134,65 metrekare yüzölçümündeki bölümün .... adına, (N2) ile gösterilen 2426,44 metrekare yüzölçümündeki bölümün eşit paylarla .... adına, (N3) ile gösterilen 2286,09 metrekare

yüzölçümündeki bölümün .... oğlu ... adına, (O) harfi ile gösterilen 3358,52 metrekare yüzölçümündeki bölümün arsa vasfıyla ..... Köy Tüzel Kişiliği adına, (E) harfi ile gösterilen 815,30 metrekare yüzölçümündeki bölümün mera vasfı ile .... Köyü Tüzel Kişiliği adına, (68 A) ile gösterilen 20101,53 metrekare yüzölçümündeki bölümün mera vasfı ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli 152 ada 68 sayılı taşınmazın tespitine esas mera vergi kaydı kapsamı dışında kalan bölümleri üzerinde ayrı ayrı davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama yeterli değildir.

Çekişmeli 152 ada 68 parsel sayılı taşınmaz mera olarak sınırlandırılmasına karar verildiği halde, mahkemece yöntemince mera araştırması yapılmamış, tespit sırasında uygulanan 1937 tarih ve 867 tahrir numaralı mera vergi kaydı mahallinde yöntemince uygulanıp kapsamı belirlenmemiş, taşınmazın niteliği ve zilyetlik hususlarında yapılan araştırmada hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için, dava konusu taşınmazın tespitine esas vergi kaydının oluştuğu 1937 tarihi ile tespit tarihi olan 2008 yılından 20 yıl öncesi aralığına ait farklı tarihlerde çekilmiş birden fazla stereoskopik hava fotoğrafı getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde çekişmeli taşınmaz başında komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında vergi kaydı sınırları tek tek okunup, özellikle .... sınırları mahalli bilirkişi ve tanıklardan zeminde gösterilmesi istenilmeli, kayda kapsam tayin edilirken bilirkişilerce gösterilemeyen hudutlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanarak, teknik bilirkişiye uygulanan vergi kaydının kapsamını belirtir, sınırları tam olarak harita üzerinde gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, ayrıca yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi, tanık ve tespit bilirkişilerin sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerekli görüldüğü takdirde yüzleştirme yapmak suretiyle giderilmeli, ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğini bildiren, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü ve diğer yönlerden komşu parsellerinden nasıl ayrıldığını,

aralarında ayırıcı unsur niteliğinde doğal ya da yapay sınır olup olmadığını, öncesinin mera mı, tarım arazisi mi olduğunu açıklayan, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın incelenen fotoğraflara göre sınırlarının ve niteliğinin belirlenmesi, taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı,

taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlenmeli, taşınmazın tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli, fen bilirkişisinden yapılacak keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak verir, rapor alınmalı, taşınmazın konumu ve niteliğine ilişkin mahkeme gözlemi tutanağa geçirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik