Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/13590 K.2015/58

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi süresinde duruşmalı olarak istenmiştir. Yargıtay duruşması için gerekli tebligat giderlerinin ödenmemesi nedeniyle duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildi. İnceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "davacıların dayandıkları tapu kayıtlarının revizyon görüp görmediğinin araştırılması, komşu parsellerin dayanağı kayıt ve belgelerin getirtilmesi, yapılacak keşifte davacı dayanağı tapu kayıtlarının çekişmeli parselleri kapsayıp kapsamadıklarının belirlenmesi, zilyetliğe yönelik araştırma yapılması, bir jeolog ve iki ziraatçi bilirkişiden oluşturulacak kuruldan çekişmeli taşınmazların niteliği ve öncesinin ne olduğu hususunda rapor alınması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 1572, 1574, 1575 ve 1576 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi mera olarak sınırlandırılmasına, diğer davacılar yönünden ise önceki hüküm kesinleşmekle yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacılar Işın ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazların davacı tarafın dayandığı tapu kayıtları kapsamında kalmadığı, davacıların zilyetlik iddiasında bulunmadıkları gibi, taşınmazların mera niteliğinde olduğu gerekçeleri ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme hükme yeterli bulunmamaktadır.

Kural olarak bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için zorunluluk doğar.

Mahkemece bozma kararına uyulduğu halde çekişmeli taşınmazlara komşu bulunan taşınmazların tespitlerine esas tapu ve vergi kayıtlarının tümü getirtilmemiş, komşu parsellerin tespitlerine esas alınan kayıt ve belgeler yerel bilirkişi ve tanıklara okunarak okudukları sınır yönü ile bilgi alınmamış, fen bilirkişi raporunda da bir değerlendirme yapılmamış, böylece bozma gerekleri yerine getirilmemiştir.

Öte yandan hükme esas alınan fen bilirkişiler 02.01.2014 tarihli raporlarında davacıların dayanaklarından olan Eylül 1341 tarih 7 ve 8 sayılı tapu kayıtlarının 1575 parselin bir kısmını, aynı tarih 14 sayılı kaydın ise 1572 parselin bir kısmını kapsayabileceğini bildirmelerine, dayanak tapu kayıtlarının da somut olayda hukuki değerlerini yitirmediğinin belirlenmesine rağmen bu tapu kayıtlarının taşınmazları kapsayıp kapsamadığı yeniden ve önceki bilirkişiler dışında belirlenecek üç kişilik bilirkişi kurulu aracığı ile kesin olarak belirlenmemiştir.

Yine dosya içinde bulunan Belediye Mühendisi ... tarafından düzenlenen 06.08.1341 tarihli kroki ve o krokide gösterilen sınırlar keşif sırasında yerel bilirkişilerden sorulmamış, fen bilirkişilerin raporunda “...Eylül 1341 tarih 14 sıra numaralı kaydın da bu krokinin kapsadığı alan içerisinde kaldığı izlenimi oluşturmakta..” dedikten sonra akabinde “...

Kızık Köyü tapulama çalışması alanı içerisinde bir alanı kapsamakta...” belirtiminde bulunmalarına rağmen meydana gelen çelişki dahi usulünce giderilmemiştir.

Doğru sonuca ulaşmak için; önceki günlü bozma ilamı da gözetilerek çekişmeli taşınmazlara dıştan komşu bulunan yol ve dereden sonra gelen taşınmazlar ve başka köy çalışma alanı içinde kalan taşınmazlar ile çekişmeli taşınmazları bir arada gösterir geniş kapsamlı ilk tesis kadastro pafta örneği ile komşu parsellerin tespitlerine esas tapu kayıtları ile vergi kayıtlarının tümü, davalı olanların dava dosyası getirtilerek sonuçlanıp sonuçlanmadığı incelenmeli, davacıların dayanağı Eylül 1341 tarih 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14,

15 ve 16 sayılı tapu kayıtlarının edinme sebebinde açıklanan taksim olgusuna göre anılan dayanak tapu kayıtlarının haritasının bulunup bulunmadığı Tapu Müdürlüğü'nden sorularak dayanak tapu kayıtları tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmeli, sonrasında mahallinde yaşlı, komşu köylerden ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler yardımı ve üç kişiden oluşan fen bilirkişi kurulu aracılığıyla keşif icra edilmelidir.

Keşif sırasında davacıların dayanağı tapu kayıtları ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup öncelikle dayanak tapu kayıtlarında belirtilen ... gölü mevki kesin ve açık olarak belirlenmeli, dayanak tapu kayıtlarının tesisindeki mevki ve sınırları okunup yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir.

Kayıtta yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından tapu kayıtlarının ihdası, intikali, intikal sırasında hudutlarda yer alan değişikliğin nedeni, hudutların arz ettikleri özellikler hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, özellikle tapu kayıtlarında geçen ... özü, ... sınırı, ...dar harkı, ..., ... adası ve ... yolu olarak gösterilen sınırların en eski tarihli memleket ve askeri haritalarda gösterilip gösterilmediği belirlenmeli,

anılan sınır yerlerinin haritalarda gösterildiği belirlendiği takdirde harita ölçekleri birbirine eşitlenmek ve kadastro paftası haritalar üzerine aplike edilerek ... sınırı, kayıt tesis tarihinde de var olan ... yolu, ...dar harkı, ... yolu sınırları esas alınmak suretiyle taraf dayanağı kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.

Yerel bilirkişi ve tanıkların kayıtların uygulanması ve taşınmazların tasarrufu hususundaki beyanlarının zemine uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla ve varsa komşu taşınmazlara ilişkin olarak verilen karar içerikleriyle, karara esas alınan keşif ve beyanlar ile birlikte denetlenmeli; bozma ilamında sözü edilen 558 parselle ilgili dava dosyası içinde bulunan Belediye Mühendisi ...

06.08.1341 tarihli ve imzasız kroki ve o krokide gösterilen sınırlar yerel bilirkişi ve tanıklardan sorularak davacıların dayanak tapu kayıtlarının iktisap nedenine göre bu krokinin davacıların dayanağı tapu kayıtları ile ilgisinin bulunup bulunmadığı belirlenmeli, beraberinde götürülecek teknik bilirkişi kuruluna uygulanan kayıtların hudutları ile kapsamını belirten, keşfi takibe imkan veren gerekçeli kroki ve rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacılar Işın ve ... vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacılara iadesine,