Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/14212 K.2015/1670

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ..... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 98 ve 100 parsel sayılı 1.200 ve 14.500 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydı nedeniyle ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 98 parsel sayılı taşınmazın ....... mirasçıları adına, 100 parsel sayılı taşınmazın ..... ve......... mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, temyize konu taşınmazların davalılar yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur.

Tespite esas tapu kayıtları tüm tedavülleri ile getirtilip yöntemince uygulanmamış, davacı Hazine tarafından mera iddiasında bulunulmasına rağmen usulüne uygun mera araştırması yapılmamış, uzman ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, çekişmeli 98 sayılı parselin sınırında dere olduğu halde jeolog bilirkişi keşfe götürülmemiş, uydu ve hava fotoğrafları getirtilmemiştir.

Bu haliyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca sağlıklı sonuca varılabilmesi için, dava konusu taşınmazlara uygulanan tapu kayıtları tüm tedavülleri ile komşu taşınmazların tutanak örnekleri ile varsa dayanak belgeleri, tespit tarihinden 20-30 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 (1956-1966-1976 gibi) hava fotoğrafı, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, 3 ziraat mühendisi, 1 jeoloji mühendisi, 1 jeodezi, fotogrametri uzmanı ya da harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti ile mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri huzuruyla mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Dava konusu taşınmazın tespite esas alınan tapu kayıt kapsamında kalıp kalmadığı kesin olarak tespit edilmeli, taşınmazlar ile mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı belirlenmeli, taşınmazın kadim ya da tahsisli mera olup olmadığı hususu üzerinde durulmalı, keşif sırasında tespit bilirkişilerinden taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli,

uzman ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu ile jeoloji bilirkişisinden taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, dava konusu taşınmazın her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilmelidir.

Hava ve uydu fotoğrafları bilirkişilere bilimsel yöntemlerle (hava fotoğrafı ve memleketi haritası ile kadastro paftası ölçeği harita çizim programları aracılığıyla eşitlenerek çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte harita üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılıp stereoskop aletiyle incelenmesi) inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazların tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, hava ve uydu fotoğrafları 3 ayrı evre halinde incelenerek çekişmeli taşınmaz ile mera parseli arasındaki ayırıcı unsur tespit ettirilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanmış tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.