Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/15281 K.2014/15202

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 107 ada 52 parsel sayılı 143.091,66 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Y.. U.. satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın bir bölümü hakkında tapu iptal ve tescil istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişisi raporunda sınırları gösterilen 529.50 metrekare yüzölçümündeki bölümün tapu kaydının iptali ile davacı Y.. U.. adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı 3402 sayılı Kanun'un 12/3. maddesinde öngörülen sürede çekişmeli taşınmaz bölümünü yaklaşık 60 yıl önce köy tüzel kişiliğinden satın aldığı ve o tarihten beri zilyet olduğunu iddia ederek tapu iptal ve tescil isteminde bulunmuş ve satın almaya dair bazı belgeler ibraz etmiştir.

Mahkemece çekişmeli bölümde davacının köy tüzel kişiliğinden satın alınmak suretiyle zilyet olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne dair karar verilmiş ise de; varsa, belgeler ilgili mercilerden istenmemiş, aynı yere ilişkin Kurşunlu Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/70 Esas ve 2013/33 Karar sayılı dosyasında yapılan keşiflerde beyanına başvurulan mahalli bilirkişi ve tanıkların, taşınmazların öncesini,

kullanımını ve intikalini açıklayıcı nitelikte olmayan beyanları ile yetinilerek hüküm kurulması ve uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için en etkili yöntem olan hava fotoğrafı incelemesinden de yararlanılmamış olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, öncelikle davacının sunduğu belgelerde eklenerek çekişmeli taşınmaz bölümünün davacıya satılıp satılmadığı hususu köy tüzel kişiliği ve ilçe kaymakamlığından sorularak varsa satışa dair belgeler temin edilmeli, tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç farklı tarihteki stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, ziraat mühendisi ve teknik fen bilirkişisi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında varsa satışa dair belgeler okunarak mahalli bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesi, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim tarafından hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, taşınmazın görüntüsü hususundaki hakim gözlemi keşif tutanağına aynen yansımalı, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, ziraat mühendisinden taşınmazın fotoğraflarının da yer aldığı niteliğini, üzerindeki bitki örtüsünü vb,

kriterleri içeren ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, dosyaya getirtilen hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi olunarak dosya üzerinden taşınmazın geçmişteki niteliği, sınırları ve kullanım durumu yansıtan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, böylelikle ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunamadığı davacı yararına 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşip, gerçekleşmediği belirlenmeli;

davacının bağımsız zilyetliğinin kadastro tespitine dek 20 yıla ulaşmadığının belirlenmesi halinde köyün satışının geçerli olup olmadığı ve davacı yararına eklemeli zilyetlik yolu ile edinme koşullarının bulunup, bulunmadığı değerlendirilmeli, sonucuna göre bir karar verilmelidir.