Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/16112 K.2015/16689

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 467, 469, 470, 471 ve 472 parsel sayılı 11440, 16680, 17280, 12260, 13360 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar belgesiz zilyetlik yolu ile edinilebilecek 50 dönümlük miktarın fazlası olarak 469 ve 471 parsel sayılı taşınmazların tamamı ile 467 sayılı parselin 4883/11440 payı, 470 sayılı parselin ise 4280/17280 payı Hazine adına.

467 sayılı parselin kalan payı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ..., 470 sayılı parselin kalan payı aynı sebeple ...adına 3295 parsel sayılı ve 15500 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 465 parsel sayılı taşınmazın 20 dönüm miktar fazlası olarak Hazine adına; ...

Köyü çalışma alanında bulunan 2515, 2254 ve 2555 parsel sayılı 4500, 1633 ve 5150 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydı, harici satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ölü olduğu belirtilmek suretiyle .... 2556 parsel sayılı 4000 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz aynı sebeple ölü olduğu belirtilmek suretiyle ....

2516, 2518, 2523 ve 2557 parsel sayılı 1531, 19700, 16800 ve 5300 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar aynı sebeple ..., 2558 ve 2559 parsel sayılı 7400 ve 3300 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar aynı sebeple ..., 2514 parsel sayılı 5300 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz aynı sebeple ölü olduğu belirtilmek suretiyle ..., 2517 parsel sayılı 1941 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz aynı sebeple ölü olduğu belirtilmek suretiyle ..., 2520, 2521 ve 2522 parsel sayılı 17400, 1869 ve 12900 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar aynı sebeple ölü olduğu belirtilmek suretiyle ...,

2519 parsel sayılı 13100 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz aynı sebeple ölü olduğu belirtilmek suretiyle ..., 2513 parsel sayılı 9300 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz aynı sebeple ölü olduğu belirtilmek suretiyle ..., 2580 parsel sayılı 46100 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz aynı sebeple ve eşit paylarla ... adına tespit edilmiştir.

İtirazı Kadastro Komisyonunda reddedilen davacılar ... mirasçıları ... ve müşterekleri tapu kaydı, miras yoluyla gelen hak ve kazandırıcı zamanaşımına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazların tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, her ne kadar davacı dayanağı tapu kaydı taşınmazları kapsamakta ise de yerel bilirkişinin beyanlarına göre davanın reddi gerektiği gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Davacı taraf dayanağı 24.07.1952 tarih ve 172 sıra numaralı tapu kaydının revizyon durumu sorulmamış, çekişmeli taşınmazları dıştan çevreleyen taşınmazların başka bir köyün çalışma alanında kalanlar da dahil olmak üzere ada ve parsel numaraları doğru olarak tespit edilerek, bu taşınmazların tutanak suretleri ve tüm dayanakları getirtilmemiş;

çekişmeli taşınmazlar üzerinde kim tarafından ne kadar süredir zilyet olunduğu araştırılmamış, yerel bilirkişinin soyut beyanları ile yetinilmiştir. Eksik araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, davacı taraf dayanağı 24.07.1952 tarih ve 172 sıra numaralı tapu kaydının revizyon görüp görmediği, Tapu Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup saptanmalı, revizyon görmüş ise dava konusu taşınmazla birlikte revizyon gördüğü dava dışı taşınmazları ve bu taşınmazlara dıştan komşu taşınmazları da bir arada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik harita Kadastro Müdürlüğünden getirtilmeli, bundan sonra dıştan komşu taşınmazların tespit tutanakları ve dayanakları kayıtlar davalı iseler dava dosyaları,

çekişmeli 3295 parsel sayılı taşınmaz miktar fazlası olarak tespitine esas 465 sayılı parselin tespit tutanağı dayanağı tüm belgelerle birlikte getirtilmeli, bundan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, yerel ve uzman teknik bilirkişi, hayatta iseler tutanak bilirkişilerinin tümü, davacı tarafın dava dilekçesi ile tanık bildirdiği göz önüne alınarak, davalı taraftan da delilleri bildirmesi ve gerektiğinde hakimin davayı aydınlatma görevi çerçevesinde HMK'nın 31. maddesi uyarınca taraflardan yeni tanık ve delil göstermeleri istenilerek taraf tanıkları hazır olduğu halde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında davacıların dayanağı tapu kaydı ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup hudutlar kesin ve açık olarak belirlenmeli, dayanak tapu kayıtlarının tesisindeki mevki ve sınırları okunup yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir.

Kayıtta yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından tapu kayıtlarının ihdası, intikali, intikal sırasında hudutlarda yer alan değişikliğin nedeni, hudutların arz ettikleri özellikler hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, gerektiğinde en eski tarihli hava fotoğraflarından ve askeri haritalardan yararlanılmalı, sınırların askeri haritalarda gösterilip gösterilmediği belirlenmeli,

sınır yerlerinin askeri haritalarda gösterildiği belirlendiği takdirde harita ölçekleri birbirine eşitlenmek ve kadastro paftası haritalar üzerine aplike edilerek, tüm sınırlar teknik bilirkişiye haritasında işaretlettirilmeli, davacı taraf dayanağı kaydın kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeli, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi ve tanık sözleri, dıştan komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve dayanakları kayıtlarla denetlenmelidir.

Davacı taraf dayanağı tapu kaydının çekişmeli taşınmazları kapsadığı sonucuna ulaşılması halinde keşfe katılacak yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, ilk olarak kim tarafından ve ne şekilde kullanılmaya başlandığı ile kullanımın kimden kime ve ne şekilde geçtiği ve kullanımın kadastro tespit gününe kadar nasıl ve kim veya kimler tarafından,

hangi sıfatla sürdürüldüğü hususlarında maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı tespit tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan şekli ile 3402 sayılı Kanun'un 13/B-c maddesi hükmü gözetilerek davacı dayanağı tapu kaydının davalı gerçek kişiler yönünden hukuki değerlerini koruyup korumadığı belirlenmeli, taşınmazın davacı dayanağı tapu kaydının kapsamı dışında kalması halinde aynı Kanun'un 14. maddesi koşullarının taraflar yararına oluşup oluşmadığı araştırılmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.