Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/16174 K.2015/4312

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında 112 ada 3 parsel sayılı 382.186,24 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması sebebiyle ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde çekişmeli taşınmazın bir bölümünün adına tescili için satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 13.855,69 metrekarelik, (B) harfi ile gösterilen 5.369,02 metrekarelik ve (C) harfi ile gösterilen 2.621,31 metrekarelik bölümlerinin davacı adına, (D) harfi ile gösterilen 336.747,22 m2 yüzölçümündeki bölümün ise tespit gibi ham toprak niteliği ile hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı Hazinenin temyizi çekişmeli 112 ada 3 parsel içinde bulunan fen bilirkişi raporunda (A), (B) ve (C) harfleri ile gösterilen bölümlere yöneliktir.

Mahkemece bu bölümlerin davacının babası adına kayıtlı tapu kaydı kapsamında kaldığı ayrıca dava konusu taşınmazın zilyetlik ile iktisaba elverişli nitelikte olup davacı yararına zilyetlikle edinme koşulları oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de tapu uygulaması ve davacı lehine zilyetlikle iktisap şartlarının oluşup oluşmadığı yönünde yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Davacının tutunduğu 18.09.1958 tarih ve 1 sıra nolu tapu kaydının oluşum nedenini de gösterecek şekilde tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte varsa haritalarının onaylı suretleri getirtilmemiş, tapu kaydındaki sınırlar keşif mahallinde tek tek okunarak kapsamları belirlenmemiş, çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresi hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı bilgi alınmamıştır.

20.11.2013 tarihli ziraat bilirkişi raporunda, çekişmeli taşınmaz içinde bulunan (A), (B) ve (C) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinin taşlık yapılı olduğu, üzerinde yer yer meşe ve alıç ağaçlarının bulunduğu belirtilmiştir.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; davacının dayandığı tapu kaydı tüm tesis ve tedavülleriyle getirtilmeli, tespit tarihinden geriye doğru 15-20 ve 25 yılı öncesine ait 3 ayrı zamanda çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ...'ndan getirtilerek dosya arasına konulmalı, daha sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları, fen ve 3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu hazır olduğu halde keşif icra edilmelidir.

Yerel bilirkişiler yardımı ile tapu kaydı zemine uygulanmalı, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği sınırlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir.

Yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen sınırların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsayıp kapsamadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmeli, keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın hangi tarihten beri kimler tarafından neye istinaden zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tespite aykırı sonuca varılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatı ile dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalı,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporuyla denetlenmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, tespit tarihine göre 15-20-25 yıl öncesine ait ve üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları ile temin edilebilen en eski uydu fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye inceleme yaptırılmak suretiyle taşınmazın niteliği belirlenmeye çalışılmalı, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

taşınmaz bölümlerini tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli, keşfe katılacak fen bilirkişisinden keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmaz ile komşu parsellerin konumlarını yan görüş krokisi ile gösterip açıklayan ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.