Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/16641 K.2015/4289

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "çekişmeli taşınmazı ve çevresini geniş şekilde gösterecek kadastro paftası getirtilerek tapulama harici bırakılma nedeninin araştırılması, dava konusu yer hakkında başkaca dava açılıp açılmadığının sorulması, komşu parsel tutanakları ve varsa dayanak belgeleri ile temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğraflarının ve dava tarihinden geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait (1985, 1990 ve 1995 yılları) stereoskopik hava fotoğraflarının ...ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulması,

bundan sonra harita mühendisi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi aracılığıyla belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, çekişme konusu taşınmazın sırası ile değişik tarihlerdeki hava fotoğraflarına göre niteliğinin bu yerde imar – ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi ya da benzer (üzerinde ev vs. gibi muhtesat yapılması gibi) niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılması,

üç kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu aracılığı ile de davacının taşınmaz üzerindeki zilyetliğinin araştırılması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile bilirkişi raporunda gösterilen ve toplam yüzölçümü 1.358,59 metrekare olan taşınmazın davacı ... adına tesciline, taşınmaz üzerinde bulunan 2 katlı ev ile deponun davacı adına beyanlar hanesine şerh düşülmesine karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı lehine zilyetlikle kazanım şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zaruridir. Hükmüne uyulan bozma ilamında; dava konusu yer hakkında başkaca dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava tarihinden geriye doğru 20–30 yıl öncesine ait (1985, 1990 ve 1995 yılları) hava fotoğrafları getirtilip, uzman bilirkişiye stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, çekişme konusu taşınmazın sırası ile

değişik tarihlerdeki hava fotoğraflarına göre niteliğinin bu yerde imar–ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi ya da benzer (üzerinde ev vs. gibi muhtesat yapılması gibi) niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılması hususlarına işaret edilmiş olduğu halde mahkemece, dava konusu taşınmazın eski tarihli hava fotoğraflarındaki konumu ve durumu ile taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ve zilyetliğin başlangıç tarihi hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmemiştir.

Jeodezi ve fotogrametri bilirkişi raporunda, stereoskop aleti temin edemediğini belirterek 1984 yılına ait hava fotoğrafının incelemesini stereoskop aletinden faydalanmadan yapmıştır. Diğer taraftan dava konusu yer hakkında başkaca dava açılıp açılmadığı da belirlenmemiştir. Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre gereklerinin eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Hal böyle olunca, sağlıklı sonuca varılabilmesi için, öncelikle fen bilirkişisi tarafından düzenlenen haritanın bir örneği eklenerek çekişmeli taşınmaz hakkında çifte tapu oluşmasının önüne geçilmesi için başkaca dava açılıp açılmadığı sorulmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları getirtilmeli, dava tarihinden geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait (1985, 1990 ve 1995 yılları) stereoskopik hava fotoğrafları ...'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, stereoskop aleti temin edilerek, harita mühendisi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi aracılığıyla belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın sırası ile değişik tarihlerdeki hava fotoğraflarına göre niteliğinin bu yerde imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi ya da benzer (üzerinde ev vs. gibi muhtesat yapılması gibi) niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı,

çekişmeli taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, ayrıca harita mühendisi bilirkişiden keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor aldırılmalı, mahallinde yapılacak keşifte 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu aracılığı ile davacının dava dilekçesinde, taşınmaz üzerindeki evini 2000 yılında yaptığını belirtmesi durumu da göz önünde bulundurularak bu tarihten önceki zilyetliği araştırılmalı,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.