Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/18626 K.2015/11549

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Yenimahalle çalışma alanında bulunan 389 ada 664 parsel sayılı 1.357.367,49 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ham toprak niteliği ile Hazine adına tespit ve Kadastro Mahkemesinde görülen dava sonucunda ifrazen 1.352.009,95 metrekare yüzölçümü ile 09.01.2001 tarihinde tescil edilmiştir. Davacı İ..

Ç.. vekili, 28.04.2010 tarihli dava dilekçesi ile irsen intikal, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle 389 ada 346 parsel sayılı taşınmaza yönelik dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 17.01.2012 tarihli kararla, zeminde gösterilen bölümün 389 ada 664 parsel sayılı taşınmaz içinde kalması nedeniyle, davanın reddine dair verilen kararın temyizi üzerine 8. Hukuk Dairesince davanın 389 ada 664 parsel sayılı taşınmaz hakkında görülmesi gereğine değinilerek bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 389 ada 692 parsel sayılı taşınmazın 10.07.2013 tarihli bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 2.420,50 metrekare bölümünün tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın dava ve temyize konu olan bölümü üzerinde davacı yararına edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmaz bir bütün olarak ve ham toprak niteliğinde Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı tarafından irsen intikal, satın alma ve kazandırıcı zamanaşmı zilyetliğine dayanılarak çekişmeli bölüme yönelik tapu iptali ve adına tescil istemiyle dava açılmıştır. Davanın açıklanan bu niteliğine göre, davacı tarafından dava açılan bölümün zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olduğunun ve kadastro tespit günü itibariyle adına edinme koşulllarının oluştuğunun kanıtlanması zorunludur.

Davanın çekişmeli taşınmaza yönelik görülmesine işaret eden bozma kararı sonrası mahallinde yapılan keşifte ziraatçi bilirkişi bulundurulmadığı gibi sadece tek bir yerel bilirkişi dinlenilerek karar verilmiştir. Hüküm vermeye yeterli olmayan bu şekilde eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, üç kişiden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu, jeoloji ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve fen bilirkişi ile yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları hazır olduğu halde, mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte dava ve temyize konu olan bölümün öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, kullanımın kimden kime ve ne suretle geçtiği ve kullanıma ara verilip verilmediği gibi tüm hususlar yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmalı, yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarının sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli bölümün tarımsal niteliğini bildirir, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini irdeler, bu bölümün imar-ihyaya konu olup olmadığı ile konu olmuşsa imar-ihyanın ne zaman tamamlandığına ilişkin açıklamaları içerir, çekişmeli bölümün eğim, bitki örtüsü ve bitki deseni yönlerinden komşu ham toprak olarak kesinleşmiş bölümlerden nasıl ayrıldığını bilimsel olarak gösteren ve karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir; çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek ve üzerine uzman fen bilirkişisi tarafından çekişmeli bölümün sınırları işaretlenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, çekişmeli bölümün kadastro tespit gününden 15, 20 ve 25 yıl önce çekilmiş hava fotografları üzerinde özel aletlerle inceleme yapılarak çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında ayrıntılı değerlendirmeleri içerir ve çekişmeli bölümün kadastral durumu ile hava fotograflarındaki durumunu çakıştırmalı olarak gösteren ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişiden yapılacak keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, yerel bilirkişiler ve tanıklarca gösterilen sınırlar ve anlatıma yardımcı olan hususlar işaretlenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.