Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/19361 K.2015/10940

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... Köyü çalışma alanında bulunan, temyize konu, 102 ada 422, 424, 425, 426, 427, 429, 431 parsel sayılı 3.379.45, 4.232.32, 8.188.48, 7.532.87, 5.289.56, 10.876.61, 3.874.14 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar miras yolu ile gelen hak, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ayrı ayrı davalılar adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine çekişme konusu taşınmazların mera niteliğinde olduğunu ileri sürerek dava açmıştır. Mahkemece davalar birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişme konusu 102 ada 422, 424, 425, 426, 427, 429, 431 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazları çevreleyen 102 ada 534 parsel sayılı taşınmazın mera olarak tespit edildiği ve çekişmeli taşınmazların mera bütünlüğünü bozduğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazların mera olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Davalılar ise taşınmazların mera olmadığını, zilyetlikle iktisap edilebilecek yerlerden olduğu ve lehlerine zilyetlikle iktisap şartlarının oluştuğunu savunmuşlardır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların komşusu olan 102 ada 534 numaralı parselin mera olarak tespit edilmediği, ham toprak vasfında olduğu dosya içerisinde bulunan kadastro tutanağı ve tapu kaydı ile anlaşılmasına rağmen mera olduğu kabul edilerek işlem yapılmış, yapılan keşifte bir kısım davalıların dayanağı vergi kayıtları uygulanmamıştır.

Dava konusu taşınmazları çevreleyen 102 ada 534 parsel sayılı taşınmazı çevreleyen tutanak örnekleri ve dayanakları getirtilerek taşınmazın evveliyatının kadim mera olup olmadığı değerlendirilmemiştir. Eksik araştırma ile hüküm kurulamaz.

O halde mahkemece doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle çekişmeli taşınmazları çevreleyen 102 ada 534 parsel sayılı taşınmazın çevresindeki taşınmazların kadastro tutanakları ve dayanakları ile kesinleşmiş iseler tapu kayıtları ve tüm tedavülleri istenmeli, çekişmeli taşınmazları kapsayacak şekilde mera tahsisi bulunup bulunmadığı ilgili kurumlardan sorulup varsa tahsis kararı ve krokisi temin edilmeli, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra taşınmaz başında taşınmazın bulunduğu köy ile komşu köylerden yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi,

taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, üç kişilik uzman ziraat mühendisi bilirkişi heyeti ve uzman fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı; keşif sırasında davalıların dayandığı vergi kayıtları yöntemine göre uygulanıp çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı ve kapsamının neresi olduğu belirlenmeye çalışılmalı, varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsisi yoksa, çekişmeli taşınmazlara komşu 102 ada 534 sayılı parselin ham toprak vasfında olduğu gözetilerek hem çekişmeli taşınmazların hem de 102 ada 534 parsel sayılı taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı hususlarında mahalli bilirkişiler ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli,

üç kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazlar ile 102 ada 534 parsel sayılı taşınmazın karşılaştırmalı olarak tarımsal niteliğini bildiren, toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden mera vasfında olup olmadığı ve çekişmeli taşınmazların 102 ada 534 parsel sayılı taşınmazdan nasıl ayrıldığını açıklayan, yine çekişmeli taşınmazlar ile 102 ada 534 parsel sayılı taşınmazı karşılaştırmalı olarak irdeleyen ve değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarla desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı, rapor ve harita düzenlettirilmeli;

tahsis bulunması veya taşınmazın tahsis haritası kapsamında kalıp, öncesinin mera olduğunun anlaşılması halinde meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukukça değer taşımayacağı düşünülmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.